रिपोर्ट

नेपाली महिला र परिवर्तन

 २००९ सालमा १ हजार सात जना नेपाली महिलाले मात्र अक्षर चिनेका थिए । २०६८ मा त्यो संख्या बढेर ५ सय ७४ पुग्यो । महिला सशक्तीकरण अभियानमा ५० वर्ष बिताएकी चाँदनी जोशी साक्षरताको यो दरले नेपाली जागृतिको तस्बिर देखाउने कुरा बताउँछिन् । उनका अनुसार पढेका महिला भएको परिवारले पोषण पाउँछ, स्वास्थ्य अवस्था सुध्रन्छ । पछिल्लो २५ वर्षमा पनि नेपाली महिलाले शिक्षामा फड्को मारेका छन् । २०४८ मा २५ प्रतिशत रहेको महिला साक्षरता अहिले ५७ प्रतिशतभन्दा माथि छ । स्नातक गर्ने महिला ३३ प्रतिशत पुगेका छन् । प्राविधिक शिक्षामा यही अनुपातमा भएको वृद्धिले देशको स्वास्थ्यस्थितिमा प्रगति भएको छ । सन् १९९० ताका १ लाख शिशु जन्माउँदा ७ सय ९० आमाको मृत्यु हुन्थ्यो भने २०१३ मा आइपुग्दा त्यो संख्या १ सय ९० मा झर्‍यो । यो संख्यालाई २०१५ सम्ममा २ सय १३ मा झार्ने सहस्राब्दी विकास लक्ष्य दुई वर्षअघि नै पूरा गरेर नेपाल संयुक्त राष्ट्रसंघबाट पुरस्कृतसमेत भयो । १९९० ताका दक्ष स्वास्थ्यकर्मीबाट प्रसूति गराउने दर ७ प्रतिशत रहेकोमा २०१३ मा आइपुग्दा ५० प्रतिशत पुग्यो । २०१५ सम्ममा ६० प्रतिशत पुर्‍याउने सहस्राब्दी विकास लक्ष्य टाढा छैन । सन् १९८४ तिर नेपालमा एउटी महिलाले औसतमा पाँच वटा सन्तान जन्माउँथिन् । यो दर २०१० मा २ दशमलव ६ प्रतिशतमा झर्‍यो । सुत्केरी हुन अस्पताल जाने र त्यसपछि पनि चिकित्सकीय सेवा लिइरहने चलनसँगै महिलाको औसत आयु समेत बढेको छ । 

नारी संवाददाता , असार ५, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

नेपाली बालिका विवाह गर्ने वैधानिक उमेर

सन् १९४७ मा नेपाली बालिकाको विवाह गर्ने वैधानिक उमेर ५ वर्ष थियो । १९६० मा औसत आयु ३५ वर्ष मात्र थियो । १९८० मा महिलाको साक्षरता दर ९ प्रतिशत मात्र थियो । आज नेपाली महिलाको विवाहको वैधानिक उमेर २० वर्ष छ भने नेपालीहरूको औसत आयु ७० वर्ष पुगेको छ र ६५ प्रतिशत महिला साक्षर छन् । 

नारी संवाददाता , वैशाख १२, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

महिलामैत्री बन्दै वित्तीय क्षेत्र

शिखर इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड नेपालको अग्रणी बीमा कम्पनी भएजस्तै बीमा क्षेत्रका लागि यो शाखा अन्य शाखाको तुलनामा अग्रणी स्थान ओगट्न सफल छ । यो शाखाबाट बीमासम्बन्धी सम्पूर्ण सेवा–सुविधा उपलब्ध गराइन्छ । पाण्डे भन्छिन्–‘महिलाहरू आपसमा कुरा काट्ने, खुट्टा तान्ने गर्छन् भन्ने नेपाली कथनलाई हाम्रो शाखाका महिला कर्मचारीहरूले गलत साबित गरिदिएका छन् ।

लक्ष्मी भण्डारी थापा, श्रावण २५, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

फूलको व्यापारमा ‘रजस्वला’

बंगलामुखीमा दैनिक फूल तथा पुजाको सामग्री बेचेर जीवन चलाउाने करिव एक दर्जन महिला छन् । आम्दानी र गुजाराका हिसावले यो व्यापार सहज भए पनि फूलका ग्राहकले हरेक पटक महिनावारीका बारेमा सोध्छन् ।

राधिका अधिकारी, कार्तिक २३, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

छोरी जन्मिँदा खुसी

छोरी जन्मिँदा महिलालाई विभिन्न प्रकारका यातना दिइएका अनि घरबाट समेत निकालिएका थुप्रै घटना घटिरहेका हुन्छन् तर हाम्रै समाजमा प्रशस्तै त्यस्ता व्यक्ति एवं परिवार छन् जसकहाँ छोरी जन्मिँदा खुसीयाली छाउँछ । उनीहरू छोरीको आगमनलाई शुभ संकेत मान्दै मिठाईं बाँड्छन् ।

जितेन्द्र साह, कार्तिक ७, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

गर्भमै असुरक्षित छोरी

सूर्यविनायककी २५ वर्षीया सुचित्रा (नाम परिवर्तन) का ७ र ५ वर्षकी छोरी छन् । एक छोरा र छोरी जन्माउने इच्छा बोकेका सुचित्रा दम्पतीले सोचेजस्तो भएन ।

नारी संवाददाता , माघ १८, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

पुस्तान्तरको प्रभाव

हरेक घरमा जेनेरेसन ग्यापको कुरा स्पष्ट देखिन्छ । बूढाबूढीहरू आफ्ना सन्ततिहरू आफ्नै धर्म, संस्कृतिमा हिँडून्, समयमा घर आऊन् अनि सबैसँग बसेर खाना खानुका साथै कुराकानी गरून् भन्ने चाहन्छन् ।

सिर्जना दुवाल श्रेष्ठ, फाल्गुन २९, २०७२

-- पुरै पढ्नुहोस् --

भाटभटेनी सुपर स्टोर

भाटभटेनी सुपर स्टोर नेपालको अहिलेको सबैभन्दा चर्चित सुपर स्टोर हो । हरेक तह तथा तप्काका लागि उपयुक्त यो सपिङ सेन्टरमा जुनसुकै बेला भीड लाग्छ । आफ्नो लोकप्रियतासँगै यसले आफ्ना शाखाहरूलाई विभिन्न स्थानमा बिस्तार गरेको छ ।

नारी संवाददाता , फाल्गुन २८, २०७२

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कोरियामा नेपाली संस्कृतिको दुई दशक

कोरियामा नेपालीहरूले सांस्कृतिक कार्यक्रम गर्न थालेको दुई दशक भयो । यहाँ नेपाली सांस्कृतिक कार्यक्रमको प्रारम्भ मदनकृष्ण श्रेष्ठ र हरिवंश आचार्यले गरेका हुन् । नेपाली सम्पर्क समितिले हास्यकलाकारद्वयलाई आमन्त्रण गरेर सन् १९९४ मा आन्याङ सहरमा पहिलो पटक सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजना गरेको थियो ।

नारी संवाददाता , फाल्गुन २७, २०७२

-- पुरै पढ्नुहोस् --

आयतन स्पा

आयतन स्पा बाँसबारीस्थित साम्बाला होटलमा छ । दुई तल्लामा विभाजित यो स्पा शान्त, स्वच्छ तथा आकर्षक संरचनायुक्त छ । सज्जा मात्र होइन यहाँ प्रदान गरिने सेवा पनि उत्कृष्ट छ । स्पाका लागि मापदण्ड पूरा गरी यसको संरचना तयार गरिएको छ । यो स्पामा आफूलाई पुन: डिस्कभर गर्न सकिन्छ ।

नारी संवाददाता , फाल्गुन २०, २०७२

-- पुरै पढ्नुहोस् --

थियटर भिलेजमा प्रेम कविताहरु

प्रिय शार्दुलिका, पूर्णचन्द्र जस्तो गोलो र पुष्टखैरो रेशमी पत्रले ढाकिएकी तिमीमेरा लागि एउटा अनमोल प्याज हौ ।

नारी संवाददाता , फाल्गुन ३, २०७२

-- पुरै पढ्नुहोस् --