विशेष

नयाँ तरिकाले मनाऔं दसैं

नेपालीहरूले अन्य चाडपर्वको तुलनामा दसैं विशेष रूपमा मनाउने गरेका छन् । दसैंमा लामो बिदा हुने हुँदा विभिन्न व्यवसाय तथा जागिरका सिलसिलामा घरबाहिर रहेका सबै नेपालीमा सकेसम्म घर पुग्ने चाहना हुन्छ । त्यसैले पनि दसैं सबैका लागि खुसीको चाड रहँदै आएको छ । दसैं आफन्तसँग मिलन गराउने पर्व हो । त्यसमाथि पनि दसैंकै बेला गरौंला भनेर धेरैले धेरै थरीका योजना बनाएका हुन्छन् ।सरस्वती प्रतीक्षा, कवयित्रीपोखराकी कवयित्री सरस्वती प्रतीक्षा भने यो दसैंपछि आख्यानकारका रूपमा बजारमा आउने तयारीमा छिन् । सरस्वती यो दसैं त्यही उपन्यास सम्पादन गरेर बिताउने बताउँछिन् । उपन्यासको सम्पादन सकेर मात्र दसैंको टीकाटालोमा जोडिने योजनामा रहेकी सरस्वती एउटा महत्वपूर्ण काम सकेर दसैं मनाउनुको मज्जा बेग्लै हुने तर्क गर्छिन् । त्यसो त सरस्वती यो दसैंमा पोखरा आसपासका क्षेत्रमा ट्रेकिङ जाने योजना पनि बनाइरहेकी छिन् । अञ्जु पन्त, गायिकागायिका अञ्जु पन्त यो वर्षको दसैंमा मनाङ र मुस्ताङको यात्रा गर्ने योजनामा छिन् । दसैंलगत्तै यूके र हङकङ यात्राको तयारीमा रहेकी अञ्जु दसैंमा भने देशकै सुन्दर ठाउँको भ्रमण गर्ने बताउँछिन् । मनाङ र मुस्ताङसँगै रोल्पा पनि यो वर्ष उनले घुम्ने स्थानको सूचीमा परेका छन् । हेमन्त शर्मा, गायकगायक हेमन्त शर्माले यो दसैंको टीका लगाउने छैनन् । यसै वर्ष काकी गुमाएका हेमन्त जन्मपछि मृत्युको सत्यतालाई बुझेको हुँदा आफू शोकमै डुबेर पुरै दसैं खल्लो बनाउने पक्षमा भने नभएको बताउँछन् । सधैंका वर्षझैं यो वर्ष पनि आफन्तहरूसँगको भेटघाट र रमाइलो त छँदैछ । त्यसका अतिरिक्त उनका लागि यो दसैं विदेश यात्राका हिसाबले पनि महत्वपूर्ण रहनेछ । शर्मा यो दसैंंको छेको पारेर पहिलोपटक एक महिने अमेरिका यात्रामा निस्कदैछन् । विश्वका धेरै देशको यात्रा गरेका हेमन्त यो दसैंको सेरोफेरोमा भने आफ्नी श्रीमती ऋतुलाई लिएर हङकङ जाने योजनामा छन् । पहिलो पटक श्रीमतीसँगै देशबाहिर जान लागेका हेमन्तका लागि यस अर्थमा पनि यो दसैं अलिक विशेष हुनेछ ।मनोजकुमार केसी, गायक१९७४ एडीका भोकलिस्ट मनोजकुमार केसी यो दसैंमा आफ्नो सानो छोरालाई भेट्न अमेरिकापुगेका छन् । केही समयअघि हजुरआमासँग अमेरिका गएको दुई वर्षको छोरासँग भेट हुने भएकाले उनका लागि यो दसैं विशेष छ । आफ्नो सन्तानभन्दा विशेष अरू केही नहुने मनोजको अनुभव छ । त्यसो त यो दसैंमा टीका–जमराको रौनकमा भने त्यति रमाउन नपाउने उनी बताउँछन्, जसलाई उनले निकै मिस गर्नेछन् ।अमर न्यौपाने, आख्यानकारहरेक चाडपर्व सामान्य रूपमा मनाउने आख्यानकार अमर न्यौपानेले यो वर्षको दसैं बेलायतमा मनाउने छन् । उनको पछिल्लो कृति ‘करोडौं कस्तूरी’ ‘अनेवा पुरस्कार’ द्वारा पुरस्कृत हुँदैछ । अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली वाङमय प्रतिष्ठान बेलायतले प्रदान गर्ने उक्त पुरस्कार ग्रहणका लागि दसैंको मुखैमा बेलायत पुगेका अमर आफ्नो आधा दसैं उतै बित्ने बताउँछन् । बेलायत यात्रामा केही साहित्यिक भेटघाट तथा कार्यक्रममा उपस्थित भएर रमाउने अमरको योजना छ । दीपाश्री निरौला, कलाकारनिर्देशक तथा कलाकार दीपाश्री निरौलाका लागि यो दसैं यसै पनि विशेष छ । उनले निर्देशन गरेको दोस्रो चलचित्र ‘छक्का पञ्जा–२’ यही दसैंको फूलपातीमा रिलिज हुँदैछ । त्यसैले पनि यो वर्षको दीपाको दसैं यही चलचित्रको प्रचार–प्रसारकै क्रममा बित्नेछ । आफूले पहिलो पटक निर्देशन गरेको चलचित्र ‘छक्का पञ्जा’ दर्शकको मायाकै कारण अत्यधिक चलेको बताउने दीपाले यो दसैं दर्शकसँगै मनाउने योजना बनाएकी छिन् । हलमा दर्शकसँग टीका लगाउने बताउँदै हरेक हलमा टीकाको थाली लिएर पुग्ने सुरमा छिन् उनी । शान्तिप्रिय वन्दना, कवयित्रीहेटौंडाकी कवि शान्तिप्रिय वन्दनालाई सबैभन्दा मनपर्ने चाड नै दसंै हो । अरु बेला कार्य व्यस्तताले मन परेका धेरै पुस्तक पढ्न नपाएकी शान्तिले दसैंमा मन परेका केही पुस्तक पढ्ने योजना बनाएकी छिन् । फूलपातीसम्म घर–माइती गरेर बिताउने शान्ति फूलपातीपछि भने छोरासँग घुम्न जाने योजनामा छिन् । यो दसैंमा तास खेलेर जित्ने योजना पनि छ उनको । सनम कठायत, मोडलमोडल सनम कठायतले कार्यव्यस्तताका कारण विगत केही वर्षयता परिवारसँग दसैं मनाउन पाएका छैनन् । यो दसैंमा भने उनी सबै काम छाडेर जन्मस्थान डोटी जाने तयारीमा छन् । पश्चिमका केही स्थानमा केही म्युजिक भिडियोको छायांकन पनि सनमको यो दसैंको योजनामा छ । स्वास्थ्यसम्बन्धी जनचेतनामूलक कार्यक्रम पनि डोटी र डोटी आसपासका क्षेत्रमा संचालन गर्ने सनम बताउँछन् ।एकनारायण भण्डारी, सर्जकसर्जक एकनारायण भण्डारीलाई भने हरेक दसैं आफ्ना दौंतरीहरूका कारण खल्लो लाग्छ । आफ्ना उमेरका, आफूसँगै पढेका, मन मिल्ने सबै साथी विदेशमा भएका कारण उनलाई गाउँ त्यति रसिलो लाग्दैन । यद्यपि यो दसैंमा उनी गाउँ गएर बाख्रा चराउने सुरमा छन् । साथीभाइसँग तास खेल्ने योजना त छँदैछ, कालीगण्डकीमा पौडी खेली दसैंमा रमाइलो गर्ने पनि उनको कार्यसूचीभित्रै छ ।नरेश भट्टराई, सञ्चारकर्मीसञ्चारकर्मी नरेश भट्टराई दसैंलगत्तै आफ्नी श्रीमतीसँग दुबईको भ्रमणमा जाने योजना छन् । यो दसैंदेखि नै नरेश र गायक अनिल सिंह जोडीका रूपमा टेलिभिजन कार्यक्रम प्रस्तोताका रूपमा देखा पर्दैछन् । दसैंमा निर्देशक मिलन चाम्ससँग मिलेर केही रमाइलो तथा नयाँ काम गर्ने योजनामा रहेका नरेशले उक्त काम चाहिँ आफ्ना प्रशंसकका लागि सरप्राइज हुने बताएका छन् । हरेक दसैं भेटघाट र मासुका कारण विशेष लाग्ने बताउँदै नरेश यो दसैंमा पनि धित मरुन्जेल खसीको मासु खाने विचारमा छन् । दसैंलगत्तै विदेशमा स्टेज कार्यक्रम चलाउनुपर्ने भएकाले, फिट देखिन पनि यो सालको दसैंमा खानामा कन्ट्रोल गर्नुपर्ने बाध्यता भएको पनि उनी बताउँछन् । 

राधिका अधिकारी, आश्विन ४, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

पशुबलि कम गर्दै मनाऔं दसैं

नेपालमा हरेक मठ–मन्दिरमा देवी–देवताका भिन्दाभिन्दै मूर्ति राखेर पूजाआजा गरिन्छ र मन्दिरैपिच्छे पूजा गर्ने विधि पनि फरक छ । विभिन्न देवीका मन्दिरमा पशुपक्षीको बलि दिने चलन छ । विभिन्न देवीका शक्तिपीठहरूमा पनि पञ्चबलि दिइन्छ । शक्तिस्वरूपा दुर्गा भवानीको पूजा–आराधना गर्ने क्रममा बोका, हाँस, कुखुरा एवं राँगाको पञ्चबलि दिने परम्परा छ ।

ललिता सुवेदी, आश्विन ४, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

दसैंमा खानपान तथा पहिरन

दसैं भन्नासाथ सिर्जनाको मस्तिष्कमा होलिडे मुड, ठूलाबडाको आशीर्वाद, राम्रा पहिरन, मीठा परिकार, सरसफाइ, रमाइलो मौसम यस्तै कुरा आउँछन् । अरु समयमा सबैजना आ–आफ्नो काममा व्यस्त हुने भए पनि यतिबेला सबै कामलाई थाती राख्दै सबैजना भेटघाटमा रमाउँछन् ।

उपासना घिमिरे, आश्विन ३, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

चाडपर्व : प्रेम र सद्भावको मौसम

संस्कृतिको विशेषता नै हो, एक पुस्ताबाट अर्को पुस्तामा हस्तान्तरित हुँदै जानु, जसले मानव सभ्यतालाई अघि बढाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्छ । पुर्खाको सद्व्यवहारसँग वर्तमान संस्कार र संस्कृतिको अन्तर्सम्बन्ध हुन्छ । मानिसलाई एकताको सूत्रमा आबद्ध गर्दै संस्कार र संस्कृतिले सुमार्गतर्फ अघि बढाउँछ । फलस्वरूप चाडपर्वको जन्म हुन्छ । त्यसकारण संस्कार, संस्कृति, मानवीय सभ्यता एवं चालचलन नै चाडपर्वका जननी हुन् ।

नारी संवाददाता , आश्विन ३, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

परिवर्तित तीज

तीजलाई प्रारम्भिक कालमा महिलाहरूको जनसंख्या अधिक र पुरुषहरूको जनसंख्या न्यून एवं मातृसत्तात्मक राज्य प्रणाली भएको समयदेखि मनाउन थालिएको मानिन्छ । तीज हिन्दू नारीहरूले मनाउने एउटा महत्वपूर्ण चाड हो । यो चाड भाद्र शुक्ल द्वितीयादेखि पञ्चमीसम्म ४ दिन मनाइन्छ । यो पर्व मुख्य रूपले नेपालभर मनाइन्छ भने भारतका पनि केही प्रान्तमा मनाइन्छ ।

नारी संवाददाता , भाद्र ५, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

तीज विशेष

तीजलाई प्रारम्भिक कालमा महिलाहरूको जनसंख्या अधिक र पुरुषहरूको जनसंख्या न्यून एवं मातृसत्तात्मक राज्य प्रणाली भएको समयदेखि मनाउन थालिएको मानिन्छ । अल्पसंख्यक पुरुषहरू प्रति अगाध प्रेम एवं माया दर्शाउनुका साथै पुरुषको आयु एवं श्रीवृद्धि कायम गर्न, मन पराएको पुरुषसँग घरजम बसाउन तथा पुरुषलाई पनि प्रेम के हो भन्ने कुरा सिकाउन तत्कालीन समाजका मातृशक्तिले यो परम्परा बसालेको बताइन्छ ।

नारी संवाददाता , भाद्र ४, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

विवाहित सेलिब्रेटी र साउन

जतिसुकै आधुनिक भए पनि आफ्नो संस्कृति एवं सामाजिक रीतिथिति चटक्कै भुल्न सकिँदैन । त्यसैले हुनसक्छ, हिन्दू महिलाहरूमाझ साउने सोमबार तथा तीजको व्रतको महत्व उत्तिकै छ । सेलिब्रेटीहरू आफ्नो व्यस्त जीवनशैलीका बाबजुद यस्ता पर्वमा उल्लासपूर्ण ढंगले सहभागी हुन्छन् ।

सिर्जना दुवाल श्रेष्ठ, श्रावण ९, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

साउन महिनामा महादेवको दर्शन

साउन महिनालाई देवाधिदेव महादेवको प्रिय महिना मानिन्छ तसर्थ हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले साउन महिनाभर संयमित आहारविहार गरी महादेवलाई खुसी राख्ने प्रयास गर्छन् । महादेवलाई खुसी पार्नाले मनोवाञ्छित सफलता प्राप्त हुने जनविश्वास छ ।

नारी संवाददाता , श्रावण ६, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

श्रावणको महत्व

जीवनमा जति भागदौड गरे पनि, जति बुद्धिमत्ता अपनाएर आफूलाई उच्च कोटीमा राख्न चाहे पनि हाम्रो खास उद्देश्य अमूल्य जीवन खुसी र आनन्दपूर्वक जिउनु हो । खुसी र आनन्द चाहने व्यक्तिले अरूका लागि पनि कल्याणकारी सोच राखेर कर्म गर्छ । जब हामीले गरेको कर्म सत्य हुन्छ, कल्याणकारी हुन्छ अनि मात्र हाम्रो जीवन सुन्दर हुन्छ ।

सुष्मा पोखरेल खनाल, श्रावण ३, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

साउनमा महिलाको शृंगार : स्वयंभित्र डुब्ने कला

महिला र शृंगार पर्यायजस्तै लाग्छन् । धेरैले भन्छन् पनि–महिलाहरूले किन यति धेरै शृंगार गर्नुपर्ने होला ? महिलाले शृंगार गरेर बस्दा देखिने आकर्षणले कसलाई नतान्ला र ? शृंगार गर्नुको अर्थ राम्रो देखिने प्रयास गर्नु मात्र होइन ।

डा. नम्रता पाण्डे, श्रावण ३, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

अझ धेरै गर्न बाँकी छ

कानुन कोर्टमा मात्र सीमित विषय होइन–नेपाल कानुन व्यवसायी परिषद् (नेपाल बार काउन्सिल) को अधिवक्ता तहको बाइसौं परीक्षामा नेपालभरिबाटै सर्वोत्कृष्ट अंक ल्याउने सुरभीले भनिन्–मैले कानुन पढेको सामाजिक न्यायका लागि हो ।

नारी संवाददाता , जेष्ठ ९, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

जीवनको आधार मामु

घरमा पिल्लरको आवश्यकता भएजस्तै सबैको जीवनमा आमाको महत्व हुन्छ । त्यस्तै मेरो जीवनमा पनि मामु घरको जग, पिल्लर, डन्डी, सिमेन्ट सबै हुनुहुन्छ ।

सिर्जना दुवाल श्रेष्ठ, वैशाख २६, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --