विशेष

न्यूज मेकर्स

आधुनिक समाजमा महिला सशक्तीकरण प्रमुख प्रश्नका रूपमा अगाडि आइरहेको छ । नेपालजस्तो तेस्रो विश्वका लागि यो अझ जल्दोबल्दो प्रश्न हो । पछिल्ला वर्षहरूमा नेपालमा पनि महिलाहरूको सामाजिक परिवर्तनसँगै उनीहरूको पहुँच शिक्षामा मात्र बढेको छैन, आर्थिक आत्मनिर्भरतासमेत बढ्दै गएको छ । आधा आकाश र आधा धर्ती ढाक्ने महिलाहरूको उदय राजनीतिक शक्तिकेन्द्रका रूपमा हुनु अब नयाँ कुरा रहेन किनभने महिलाहरू नेपालका उच्च राजकीय पदमा पुगिसकेका छन् । पुरुषसरह नै महिलाहरू कर्म, क्षमता, प्रभावजस्ता कारणले राजनीतिसँगै आर्थिक एवं सामाजिक क्षेत्रमा समेत उदाउन थालेका छन् । पुरुषसरहकै अधिकार र उनीहरूसरहकै भूमिकाका कारण महिलाहरूको चर्चा सबैतिर हुन थालेको छ । ०७५ मा केही महिला न्यूजमेकर्सका रूपमा चर्चा बटुल्न सफल रहे । सम्पत्तिमाथिको अधिकार, सरकारी सेवा, निजी कर्पोरेट हाउसहरूमा पनि महिलाको उपस्थिति बलियो बन्दै गएको छ । राजनीति, व्यवसाय आदि क्षेत्रमा पनि महिलाहरूले आफ्नो क्षमता प्रदर्शन गर्दै प्रतिस्पर्धामा उभ्याउन थालेका छन् । राजनीति, व्यापार, खेलकुद, सौन्दर्य आदि क्षेत्रमा प्राप्त सफलता एवं सकारात्मक छविका कारण केही महिला समाचारमा छाए । विद्यादेवी भण्डारीपछिल्ला केही वर्षदेखि निरन्तर न्यूजमेकर्सको छविमा छिन्–राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी । ०७२ मा गणतन्त्र नेपालको सर्वोच्च पद राष्ट्रपतिमा निर्वाचित भएर पहिलो महिला राष्ट्रपति भएकी विद्या लगत्तै, ०७३ फागुनमा पुनः दोस्रो कार्यकालका लागि राष्ट्रपति निर्वाचित भइन् । राष्ट्रको अभिभावकीय पद राष्ट्रपतिमा नेपालजस्तो तेस्रो विश्वको देशमा महिलाको उदय ठूलै राजनीतिक छलाङ हो । वर्षभरि नै केही सकारात्मक प्रयास त केही विवादका कारण उनी चर्चामा रहिन् । ०७४ मा राष्ट्रपति भण्डारीले ‘शाही शैली’ को सवारीका कारण आलोचना खेप्नुपर्‍यो । ५८ वर्षीया भण्डारीको सवारीका क्रममा राजधानीका सडकहरूमा मानिसहरू जाममा बस्नुपरेपछि उनको सामाजिक सञ्जालमा तीब्र आलोचना हुँदै आएको छ । यस्तै हेलिकप्टर प्रकरण र राष्ट्रपति भवन विस्तारका लागि प्रहरी तालिम केन्द्र सार्ने चर्चाका कारण पनि राष्ट्रपति विवादमा परिन् । शृंखला खतिवडा ०७५ मा समाचार तथा सोसल मिडिया दुवैतिर चर्चामा रहन सफल भइन्–शृंखला खतिवडा । आर्किटेक्ट इन्जिनियरिङमा स्नातक हेटौंडाकी २४ वर्षीया शृंखला मिस नेपाल वर्ल्ड–२०१८ उपाधि जितेपछि नै चर्चामा थिइन् । उनी सौन्दर्यको सबैभन्दा ठूलो प्रतिस्पर्धा मिस वर्ल्डमा एसिया र ओसियाना क्षेत्रबाट टप १२ मा मात्र पुगिनन्, ‘ब्युटी विद पर्पस’ तथा ‘मल्टी मिडिया’ अवार्ड जित्नसमेत सफल भइन् । कम्युनिस्ट पारिवारिक पृष्ठभूमिबाट सौन्दर्य प्रतियोगितामा उनको आगमन फरक परिघटना थियो । शृंखलाको बौद्धिक एवं आकर्षक छविले धेरैतिर प्रशंसा भयो । करिश्मा मानन्धरसानै उमेरमा पढाइ छाडेकी चर्चित अभिनेतृ करिश्मा मानन्धर ०७५ मा माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसईई) सँग जोडिएर चर्चामा आइन् । नयाँ शक्तिकी केन्द्रीय नेतृ करिश्माको यो इच्छाको धेरैले प्रशंसा गरे । कडा परिश्रम गरेर ४५ वर्षको उमेरमा ०७५ मा एसईई परीक्षामा उनी सहभागी भइन् । सदाबहार सुन्दरी करिश्माले १४ वर्षको उमेरमै चलचिक्रमा डेब्यु गरेकी थिइन् । त्यही त्रममा उनले आफ्नो पढाइ अघि बढाउन सकिनन् । यसपटक करिश्माले एसईई दिएर आफ्नो उच्च शिक्षा हासिल गर्ने भोक पूरा गर्ने प्रयास गरेकी छिन् । करिश्माको यही इच्छाशक्ति वर्षभरि समाचार बनिरह्यो । शान्ता चौधरी १८ वर्षसम्म कम्लरी जीवन बिताउनुपरेको थियो–दाङकी शान्ता चौधरीले । ०६४ मा उनी तत्कालीन नेकपा एमालेका तर्फबाट संविधानसभा समानुपातिक सांसद बनिन् । त्यसपछि उनको आत्मकथा प्रकाशनमा आयो । संसदीय समितिमा काम गर्ने क्रममा चौधरीले पढाइको महत्व थाहा पाइन् । त्यसपछि उनी २०७३ मा डाँडागाउँ मावि गोग्ली, घोराहीमा कक्षा ८ मा भर्ना भइन् । चौधरीले त्यसपछि अध्ययनलाई पनि समय दिन थालिन्, उनी नियमितजसो स्कुल जान थालिन् । करिश्मा झैं शान्ताको साहसलाई पनि धेरैले प्रशंसनीय माने, उनको इच्छाशक्तिको प्रशंसा गरे । अन्ततः ०७५ मा उनले पनि एसईई परीक्षामा सहभागिता जनाउँदै चर्चा बटुलिन् । अहिले शान्ता नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीकी सांसदका साथै संसदीय दलको सचेतकको भूमिकामा छिन् । छोरीसँगै एसईई दिएकी ३८ वर्षीया शान्ताले पिएचडी गर्ने सपना देखेकी छिन् । सावित्रा भण्डारी ॅसाम्बा’मोजाको बलबाट फुटबल जीवन सुरु गरेकी राष्ट्रिय महिला फुटबल टिमकी गहना हुन्–सावित्रा भण्डारी ‘साम्बा’ । लमजुङकी २२ वर्षीया भण्डारी नेपाली महिला फुटबलको मात्र होइन दक्षिण एसियाकै उत्कृष्ट स्टाइकर हुन् । उनले सन् २०१४ मा पाकिस्तानमा भएको साफ च्याम्पियनसीप सब्सिच्युट खेलाडीका रूपमा राष्ट्रिय टिममा डेब्यु गरेकी थिइन् । सावित्राको गज्जबको स्ट्राइकिङ क्षमताकै कारण उनलाई गोल मसिन उपनामले समेत चिनिन्छ । राष्ट्रिय टिमबाट उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै आएकी सावित्रीले २६ खेलमा २५ गोल पूरा गरिसकेकी छिन् । सर्वाधिक गोल गर्ने महिला खेलाडीमा दोस्रो नम्बरमा रहेकी भण्डारीबाट नेपाली महिला फुटबलले ठूलो आशा राखेको छ । मनिता देवकोटा मिस नेपाल युनिभर्स २२ वर्षीया मनिता देवकोटा पनि वर्षभरि नै चर्चामा रहिन् । गोरखाकी २३ वर्षीया मनिता सौन्दर्यसम्बन्धी विश्वस्तरीय प्रतिस्पर्धा मिस युनिभर्समा टपटेनमा पर्न सफल भएकी थिइन् । बेजोड सुन्दरताकी धनी ५ फिट ७ इन्च अग्ली मनिता स्वास्थ्य विज्ञानमा विशेष रुचि राख्छिन् । महिला तथा बालबालिकाको स्वास्थ्यमा काम गर्ने चाहना भएकी देवकोटाले बीएस्सी उत्तीर्ण गरेकी छिन् । कुञ्जना घिमिरे कुञ्जना घिमिरे ‘सुन्तली’ को पनि वर्षभरि नै चर्चा भयो । घिमिरे समाजसेवामा आफ्ना श्रीमान् सीताराम कट्टेल ‘धुर्मुस’ सँगै लागिपरेकी छिन् । कुञ्जनाले यही वर्ष आफ्ना श्रीमान्सँगै कान्तिपुर आइकन अवार्ड पनि जितिन् । ललितपुरकी कुञ्जना हास्य टेलिशृंखला मेरी बास्सैमा सुन्तलीको भूमिकामा प्रस्तुत भएर चर्चामा आएकी हुन् । त्यही क्रममा उनले आफ्ना रिल लाइफ पार्टनर सीतारामलाई नै रियल लाइफका लागि पनि छानिन् । विवाहपछि केही समय हास्यकलाकारमा रूपमा बिताए पनि पछि यो जोडीले आफूलाई पूर्णरूपमा समाजसेवामा समर्पित गरेको छ । कुञ्जनाले आफ्ना श्रीमान् सीतारामसँग मिलेर धुर्मुस–सुन्तली फाउन्डेसनको स्थापना गरेकी छिन् जुन समाजसेवा गर्ने नाफारहित संस्था हो । धुर्मुस–सुन्तली फाउन्डेसनले झन्डै ३ अर्बको लगानीमा चितवनमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको बहुउद्देश्यीय गौतम बुद्ध रंगशाला निर्माणको घोषणा गरेको छ जसको काम अघि बढिसकेको छ ।  वन्दना रानामहिला अधिकारका क्षेत्रमा झन्डै २७ वर्षदेखि अविरल रूपमा काम गरिरहेकी वन्दना राणा यो वर्ष संयुक्त राष्ट्रसंघअन्तर्गतको भेदभावविरुद्ध महिला समिति (सीड) को उपाध्यक्षमा निर्वाचित भइन् । ६ फागुनमा उनी एसिया क्षेत्रबाट प्रतिनिधित्व गर्दै दुई वर्षे कार्यकालका लागि निर्वाचित भएकी हुन् । यसअघि सन् २०१६ मा उनी यसको सदस्य निर्वाचित भएकी थिइन् । संयुक्त राष्ट्रसंघअन्तर्गतको यो समितिमा प्रतिनिधित्व गर्ने पहिलो नेपाली राणा सञ्चारबाट मानव अधिरकारका क्षेत्रमा आएकी हुन् । सन् १९८३ मा स्थापना भएको सीडमा विश्वभरबाट २३ जना विज्ञले प्रतिनिधित्व गर्छन् । महिला तथा बालबालिकाको अधिकारका क्षेत्रमा काम गर्ने संस्था ‘साथी’ की संस्थापक वन्दना अहिले यो संस्थाको रणनीतिक निर्देशक हुन् । दीपाश्री निरौला ०७५ कै सुपरहिट चलचित्र ‘छक्का पन्जा—३’ को निर्देशकका रूपमा न्यूजमेकर भईन्–दीपाश्री निरौला । उनले निर्देशन गरेको चलचित्र ‘छक्का पन्जा—३’ दसैंताका रिलिज भएर राम्रो आम्दानी गर्न सफल भएको थियो । हास्यकलाकार तथा निर्माता हुँदै निर्देशक बनेकी दीपा आफ्ना तीनवटै इनिङमा सफल भइन् । विराटनगरकी दीपाश्री निरौला पहिलो पटक नेपाल टेलिभिजनको टेलिशृंखला ‘अग्निपथ’ मा ‘कजरी’ को भूमिकामा देखापरेकी थिइन् । ‘धनियाँ र रामविलास’ शीर्षकको रेडियो कार्यक्रमबाट दीपाश्री र दीपकराज गिरी विशेष चर्चामा आएका थिए । त्यसयता दीपाश्रीको उडान निरन्तर उकालो लागिरहेको छ । प्रियंका कार्की अभिनेतृ प्रियंका कार्की समाजसेवा, लभ अफेयर्स तथा इन्गेजमेन्टजस्ता कारणले लगातार हेडलाइनमा रहिन् । बोल्ड छविकी यी सुन्दर अभिनेतृ ०७४ मा समाचारमा छाउनुको मुख्य कारण उनको लभ अफेयर्स, इन्गेजमेन्ट थियो । बैंकर रविना देशराजका छोरा आयुष्मानसँग उनको रोमान्सले पनि वेब पोर्टलहरू निकै रंगिए । उनले यही वर्ष आफ्ना प्रेमीसँग मिलेर समाजसेवामा पनि हात बढाइन्—अयंका फाउन्डेसनको घोषणा गरेर । सन् २००५ मा मिस टिनको उपाधि जितेपछि चर्चामा आएकी काठमाडौंकी प्रियंकाले कान्तिपुर टेलिभिजनको टेली शृंखला ‘घरबेटी बा’ बाट अभिनययात्रा प्रारम्भ गरेकी हुन् । त्यसपछि लगातार प्रभावशाली छाप छाड्दै उनले ‘मेरो ‘ब्रेस्ट फेन्ड’ मार्फत नेपाली चलचित्रमा पाइला टेकेकी हुन् । सोसल मिडियामा जबरजस्त स्टारडम भएकी प्रियंकाले दर्जनौं चलचित्र तथा सयौं गीतमा अभिनय गरिसकेकी छिन् ।  

जनक तिमिल्सिना, वैशाख ३, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

आफूलाई चिन्न सके सफलता 

एक महिनाको अस्पताल बसाइपछि जब उनी घर फर्किन् उनलाई संसार नै अन्धकार लाग्न थाल्यो । उनी निकै चिन्तित भइन् । दुर्घटनामा परी स्पाइल कर्ड इन्जुरीबाट ग्रस्त देवी हलचल गर्न नसक्ने अवस्थामा थिइन्, ह्विलचेयरविना हिँडडुल गर्न असम्भव थियो । लामो समय उनी डिप्रेसनको सिकारसमेत भइन् ।

नारी संवाददाता , चैत्र २६, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

आत्मविश्वास गुमाउनु हुँदैन

सीपमूलक कामबाट हरेस खाएकी चन्द्ररेखाले एकदिन धुलिखेलको विद्यालयमा शिक्षिकको जागिर खुलेको जानकारी पाइन् । लामो संघर्षपछि उनले प्राथमिक तहमा पढाउने अवसर प्राप्त गरिन् । विद्यालयमा अहिले पनि उनी आँखा नदेख्ने शिक्षिकाका रूपमा परिचित छिन् । शिक्षण पेसाले उनमा थप साहस र आँट भरियो । 

प्रकृति दाहाल, चैत्र २५, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

परिवारले हामीलाई बुझ्न जरुरी छ

विद्यालयबाहेक उनले बोल्ने ठाउँ कतै थिएन । उनी सात कक्षासम्म स्कुल गइन् । अझै पढ्ने रहर हुँदाहुँदै पनि पढाइलाई निरन्तरता दिन सकिनन् । ०३३ सालमा बहिरा विद्यालयलाई सात कक्षाभन्दा माथि मान्यता नदिइएका कारण उनले पढ्न पाइनन् । 

प्रकृति दाहाल, चैत्र २३, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

अवसरको कमी 

सरकारको प्रोत्साहन र सहयोग कम भएकोमा भने उनी चिन्तित छिन् । अहिले उचित खेलमैदानको अभाव र अवसरको समेत कमी भएको उनको अनुभव छ ।

प्रकृति दाहाल, चैत्र २२, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

आफूलाई चिन्न सके सफलता 

२२ वर्षीया युवा, जीवनमा केही गर्छु भन्ने सोच भए पनि देवी आचार्यको जीवनमा एक्कासि बज्रपात आइलाग्यो । ०६१ सालमा काठमाडौंबाट जन्मथलो बुटवल जाने क्रममा उनी दुर्घटनामा परिन् । जब उनको होस आयो उनले आफूलाई चितवन मेडिकल कलेजको बेडमा पाइन् ।

नारी संवाददाता , चैत्र २०, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

फरक क्षमताबीच सफलता

मानिसको जन्म आ–आफ्नै प्रकारको हुन्छ । कोही सपाङ्ग जन्मन्छन् त कोही फरक क्षमता लिएर जन्मन्छन् । फरक क्षमताका व्यक्तिहरू सोहीअनुसारको संरचनामा हुर्कदै जान्छन् । पहिले फरक क्षमतालाई पूर्वजन्मको पाप भनिन्थ्यो, भेदभावको दृष्टिले हेरिन्थ्यो तर अहिले भने उनीहरूलाई हेर्ने दृष्टिकोणमा परिवर्तन आउँदै गएको छ ।

प्रकृति दाहाल, चैत्र १३, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

पुरुष डाक्टरप्रति विश्वास बढ्दो

अहिलेको जीवनशैली, खानपान तथा रहनसहनका कारण पनि रोगले समात्छ । त्यसैले समयमै उपचार गराउनुपर्छ । दिनहुँ नियमित रूपमा केही समय व्यायाम गर्नुपर्छ । फास्टफुड तथा चिल्ला खानेकुरा खानुहुँदैन । अहिले अनावश्यक गर्भपतन गर्ने ट्रेन्ड बढेको छ । यसरी बढी गर्भपतन गराउनुभन्दा गर्भनिरोधक साधन प्रयोग गर्नुपर्छ ।

नारी संवाददाता , चैत्र ५, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

छाला र केश बचाएर खेलौं

हिजोआज रंग टल्काउन माइका टाट्राजीन ग्लास पाउडर प्रयोग गरिन्छ । यसले शरीरका छालामा निकै हानी पुर्‍याउँछ । यस्ता मिसावटयुक्त रङ्ग लामो समयसम्म प्रयोग गरे छालाको क्यान्सर समेत हुन सक्छ । 

डा. अपर्णा शाह (डर्मेटोलोजिस्ट), चैत्र ५, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

महिलाहरूको दयनीय अवस्थाका  कारण गाइनो

खासगरी सेतो पानी बग्ने, तल्लो पेट दुख्ने, तल्लो पेटमा डल्लो आउने, महिनावारी गडबड हुने, आङ झर्ने, स्त्री जननेन्द्रियमा क्यान्सर, पाठेघरमा मासु वा डिम्बाशयमा सिस्ट पलाउने समस्या बढी छ ।

नारी संवाददाता , फाल्गुन २८, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

हङकङमा भेट्टिएन ‘बर्ष महिला’

यस बर्षको १०९औ अन्तराष्ट्रिय महिला दिवसमा ‘बर्ष महिला’को उपाधी खाली रह्यो । हङकङको नेपाली समाजमा सामाजिक क्षेक्रमा सत्रिय भई उत्कृष्ट योगदान दिने महिलाहरु नै पाएनौं, हामी जातीय संस्थाभन्दा समग्र सामाजिकरुपमा सक्रिय महिलालाई सम्मान गर्ने चाहन्थ्यौ, एनआरएनए तथा नेपाली महिला संघ हङकङकी अध्यक्ष टीका गुरुङ बताउछिन ।

अनोज रोक्का, फाल्गुन २७, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --