सत्य­­­­/भ्रम

बाँझोपन र वास्तविकता

बाँझोपनको उपचारमा जुम्ल्याहा सन्तानको सम्भावना सामान्यभन्दा बढी हुन्छ । धेरै महिलाले एउटा मात्र शिशु पनि जन्माएका छन् । करिब २३ प्रतिशतले जुम्ल्याहा तथा २ प्रतिशतले तिम्ल्याहा सन्तान जन्माएका छन् । यो उमेरसँग पनि सम्बन्धित हुन्छ ।ढिलो विवाह वा गर्भधारण गर्दा अथवा यस्तै अन्य कारणले बाँझोपन हुनसक्छ । बाँझोपन भए महिलालाई मात्र दोष दिइन्छ । यद्यपि बाँझोपनका दोषी महिला र पुरुष दुवै हुनसक्छन् ।  मिथक : गर्भधारण गर्न असक्षम हुनुमा महिला मात्र दोषी हुन्छन् । तथ्य : बाँझोपन महिला–पुरुष दुवैका कारण हुनसक्छ । केही हदसम्म महिला, केही हदसम्म पुरुष तथा केही हदसम्म दुवैजना समान रूपले यसका लागि जिम्मेवार हुनसक्छन् । यसको कारण थाहा पाउन दम्पतीकै जाँच गराउनु आवश्यक हुन्छ । मिथक : उमेर र प्रजनन् क्षमतामा कुनै सम्बन्ध हुँदैन । स्वस्थ भएर शिशुको योजना बनाउन, आइभीएफजस्तो सहायक रिप्रडक्टिवमा रहनु कुनै ठूलो कुरा होइन । तथ्य : धेरै महिलाको प्रजनन् क्षमता २० वर्षको उमेरमा चरम ऊर्वर हुन्छ भने २७ वर्षदेखि त्यस्तो ऊर्वरता घट्न थाल्छ । ३५ वर्षको उमेरपछि ऊर्वरतामा तीव्र गतिले ह्रास आउन थाल्छ । यसले गर्दा आइभीएफ तथा बाँझोपनको उपचार समयमै भए यो समस्या समाधान हुनसक्छ । यसमा एग डोनेसन सहयोगी साबित हुनसक्छ । मिथक : बाँझोपनको उपचार गरेका महिलाले जुम्ल्याहा तथा तिम्ल्याहा सन्तान जन्माउन सक्छन् । तथ्य : खासगरी बाँझोपनको उपचारमा जुम्ल्याहा सन्तानको सम्भावना सामान्यभन्दा बढी हुन्छ । धेरै महिलाले एउटा मात्र शिशु पनि जन्माएका छन् । करिब २३ प्रतिशतले जुम्ल्याहा तथा २ प्रतिशतले तिम्ल्याहा सन्तान जन्माएका छन् । यो उमेरसँग पनि सम्बन्धित हुन्छ । आइभीएफको सहयोग लिने व्यक्ति ३५ वर्षभन्दा कम उमेरको भए करिब एक तिहाइ जुम्ल्याहा शिशु हुने तथा ४२ वर्षभन्दा अधिक भए १० प्रतिशतभन्दा कम सम्भावना हुन्छ । मिथक :भ्रूण हस्तान्तरणपछि पूर्ण आराम आवश्यक हुन्छ । तथ्य : धेरै आरामको आवश्यकता पर्दैन । यो प्रक्रियापछि आफ्नो दैनिक क्रियाकलाप नियमित रूपमा गर्न सकिन्छ । मिथक : तनावले आइभीएफको सफलता दर कम गर्छ । तथ्य : सामान्य तनावले आइभीएफको परिणामलाई प्रत्यक्ष प्रभाव पार्दैन । कुनै महिला बढी नै तनावग्रस्त भए त्यसको असर दैनिक कार्य तथा पारिवारिक जीवनमा पर्नसक्छ । यसको दुष्प्रभाव प्रजनन् क्षमतामा पनि पर्नसक्छ । तनाव आफैंमा एउटा समस्या हो, बाँझोपनको कारक होइन । मिथक : मासिक चक्र सामान्य भए प्रजनन् क्षमता ठीक हुन्छ ।तथ्य : सामान्य मासिक चक्रको अर्थ अण्ड नियमित रूपमा बाहिर आउनु हो । यसबाट प्रजनन् क्षमता ठीक छ भन्ने हुँदैन । यसका लागि एलएच, एस्ट्रेडियल, एएमएचजस्ता हार्मोन जाँच गराउनुपर्छ । यसो गर्दा ओभेरियनको कार्यप्रणालीका बारेमा उचित जानकारी प्राप्त गर्न सकिन्छ । मिथक : महिलाको खानपान तथा वजनका कारण उनको प्रजनन् क्षमता तथा त्यसको उपचारको परिणाममा कुनै असर पर्दैन । तथ्य : खराब पोषणको असर प्रजनन् क्षमतामा समेत पर्नसक्छ । ३० भन्दा बढी बडी मास इन्डेक्स तथा गम्भीर रूपले कम तौल भएका महिलामा हार्मोनको असन्तुलन वा उसको परिणामस्वरूप सामान्य डिम्वोत्सर्जन प्रक्रिया प्रभावित हुने भएका कारण गर्भधारणमा समस्या उत्पन्न हुनसक्छ । मिथक : आइभीएफ महिलाको स्वास्थ्यका लागि नोक्सानदायक साबित हुनसक्छ । तथ्य : यो नोक्सानदायक हुँदैन । राम्रो हेरचाह गरे सुरक्षित हुन्छ । केवल १–२ प्रतिशत बिरामीमा डिम्बग्रन्थिमा अत्यधिक उत्तेजनाका कारण समस्या हुनसक्छ तर त्यस्तो समस्याको प्रभावकारी समाधान उपलब्ध छ । मिथक : पुरुषको शुक्राणुको संख्या बढाउने कुनै उपाय छैन । तथ्य : कतिपय पुरुषमा कुनै अवरोधका कारण शुक्राणुको संख्या कम तथा नगण्य हुन्छ । यस्तो स्थितिमा उपचार सम्भव हुँदैन । यस्तो स्थितिमा पुरुषको प्रजनन् अंग सीधा शुक्राणुसँग एकत्र गरेर आइभीएफमा प्रयोग गर्नुपर्छ । उपचार सम्भव नभएको स्थितिमा दानकर्ताको शुक्राणु पनि विकल्पकारूपमा लिन सकिन्छ । मिथक : आइभीएफको मद्दतले डिजाइनर बेबी हासिल गर्न सकिन्छ । तथ्य : राम्रो मिलेको शरीर, आँखाको रंग, केशको रंग आदि सौन्दर्य लक्षणको छनोट सम्भव हुँदैन । यद्यपि प्रिप्लान्टेसन जेनेटिक डायग्नोसिस एउटा प्रक्रिया हो । यसमा भ्रूणमा वंशानुगत गडबडी पहिचान गर्न सकिन्छ भने वंशानुगत रोगहरूबाट समेत जोगाउन सकिन्छ । 

नारी संवाददाता , चैत्र १९, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बालबालिकाका सम्बन्धमा केही सवाल

दूधमा डिब्बाबन्द सप्लिमेन्ट मिसाएर पिलाए बालबालिकाको विकास राम्रोसँग हुन्छ । यो धारणा पूर्णरूपमा गलत छ । बजारमा धेरै किसिमका सप्लिमेन्ट उपलब्ध छन् जसलाई दूधमा मिसाएर पिउने सल्लाह दिइन्छ । यसको सेवनले बालबालिकालाई आंशिक रूपमा प्रोटिन तथा क्याल्सियम जस्तो तत्व प्राप्त हुन्छ तर बालबालिकाको राम्रो विकास र यसको कुनै सम्बन्ध भने हुँदैन ।

नारी संवाददाता , असार १४, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

सौन्दर्य सामग्री सत्य भ्रम

धेरैजसो प्रोडक्ट पाका उमेरका महिलाका लागि बनाइएको हुन्छ । त्यसैले आफ्नो इच्छाअनुसार यस्ता प्रोडक्ट खरिद गर्न सकिन्छ । यसमा उमेरको कुनै सीमा हुँदैन । यद्यपि ८० वर्षका महिलाहरूका लागि बनाइएको क्रिम ५० वर्षकाहरूले पनि खरिद गर्न सक्छन् तैपनि आफ्नो उमेरअनुसार क्रिम छनोट गर्नु उपयुक्त हुन्छ ।

नारी संवाददाता , श्रावण ३१, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

खोपका सम्बन्धमा भ्रम

शिशुलाई एकपटकमा एउटाभन्दा बढी खोप दिँदा त्यसको गम्भीर साइड इफेक्ट हुन्छ, जसले शिशुको प्रतिरोधी प्रणालीमा असर पुर्‍याउँछ । दादुरा, रुबेला, गलगाँडजस्ता रोगलाई गम्भीर रोग मानिन्छ । यी रोगले बालबालिका तथा वृद्धवृद्धामा गम्भीर समस्या उत्पन्न गर्छन् ।

नारी संवाददाता , श्रावण १९, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

पीडाको मुख्य कारण

जीवनशैलीमा आएको परिवर्तनका कारण हिजोआज धेरैजसोले पिठ्युँमा पीडा भएको गुनासो गर्छन् । यस्तो पीडासँग विभिन्न धारणा जोडिएको पाइन्छ । पिठ्युँको पीडा तथा अस्टियोपोरोसिसजस्ता समस्यासँग जोडिएका थुप्रै गलत धारणा छन् ।

नारी संवाददाता , माघ ११, २०७२

-- पुरै पढ्नुहोस् --

स्वास्थ्यसँग जोडिएका केही भ्रम तथा सत्य

नोट: सर्जरी, खासगरी नाक, कान, घाँटीको सर्जरीको तुरुन्तै पछि अमिलो फल नखानु वेश हुन्छ ।

उपासना पाण्डे, भाद्र ४, २०७२

-- पुरै पढ्नुहोस् --

नवजात शिशुसँग सम्बन्धित भ्रम तथा सत्य

शिशुहरू अत्यन्त कोमल तथा संवेदनशील हुन्छन् । त्यसैले नवजात शिशुको हेरचाह विशेष रूपमा गर्नु आवश्यक छ ।

चैत्र २, २०७१

-- पुरै पढ्नुहोस् --