प्रश्नोत्तर

केश प्रत्यारोपण केश प्रत्यारोपण

  -डा. रुपक घिमिरे,डम्र्याटोलोजिस्ट तथा हेयर ट्रान्सप्लान्ट सर्जन, आवरण हेयर एन्ड स्किन क्लिनिक केश प्रत्यारोपण के हो ?झरेको केश पुन: उमार्ने प्रविधि नै केश प्रत्यारोपण हो ।केश प्रत्यारोपण गर्न आउनेमा महिला तथा पुरुषमा को बढी छन् ?महिलाभन्दा पुरुषमा केश झर्ने समस्या बढी हुन्छ । केश प्रत्यारोपणका लागि पुरुष नै बढी आउँछन् ।केश झर्ने प्रकृति कस्तो हुन्छ ?एउटा सामान्य स्वस्थ टाउकोमा लगभग एक लाखवटा केश हुन्छ । जहाँ प्रति १ सेन्टिमिटरको दूरीमा २ सयवटा केश हुन्छन् । पुरुषको केश सामान्यत: २० वर्षको उमेरपछि झर्न थाल्छ । पुरुषको मुडुलोपन टाउकोको अघिल्लो भागबाट सुरु हुन्छ । यसलाई नाइट्रेम्पोरल रिसेसन भनिन्छ । यो बिस्तारै पछाडितिर बढ्छ । यद्यपि टाउकाको पछाडिको भाग केशको स्थायी क्षेत्र हो जहाँ बूढेसकालमा पनि केश झर्दैन ।प्रत्यारोपणका लागि केश कसरी निकालिन्छ ?डोनर क्षेत्र अर्थात् टाउकाको पछाडि र दाह्रीबाट केश निकाल्न सकिन्छ । स्ट्रिप विधिमा छालाको १० देखि १५ सेन्टिमिटर लामो र १ देखि १ दशमलव ५ सेन्टिमिटर चौडा हेयर फोलिसिस सहितको स्ट्रिप टाउकोको पछाडिको भागबाट निकालिन्छ । यसले गर्दा टाउको पछाडिको भागमा लामो खत बस्छ । उक्त स्ट्रिपबाट खाली ठाउँमा प्रत्यारोपण गर्न एक–एकवटा फोलोसिस छुट्टाइन्छ । अर्को विधि फोलिक्युलर युनिट एक्स्ट्रयाक्सन विश्वकै लागि नवीनतम प्रविधि हो । यसमा एक–एकवटा फोलिसिस युनिट निकालिन्छ । यो घाउ एकदुई हप्तामा निको हुन्छ । यसमा खत पनि बस्दैन । यो प्रविधिअनुसार केशलाई निकालेर तुरुन्तै प्रत्यारोपण गरिन्छ । यसले केश मर्ने सम्भावना कम हुन्छ । केश निकालेर स्टोर गर्दा ५ डिग्रीभन्दा कम तापक्रममा राख्नुपर्छ ।कसरी गरिन्छ प्रत्यारोपण ?केश प्रत्यारोपण गर्दा टाउकाको पछाडिको भागको केश जसलाई एन्ड्रोजेन ‘इन सेन्सेटिभ एरिया’ भनिन्छ बाट केश निकालेर केश झरेको भागमा एउटा–एउटा ग्राफ्ट प्रत्याारोपण अर्थात् रोप्ने काम गरिन्छ । सर्जरीको माध्यमबाट केश प्रत्यारोपण गर्दा बेहोस बनाउनुपर्दैन । केश निकाल्ने र प्रत्यारोपण गर्ने भागमा अस्थायी एनेस्थेसिया दिएर प्रत्यारोपण गर्न सकिन्छ । यसरी रोपिएको केश २ देखि ३ हप्तापछि झरे पनि १० देखि १६ हप्ताको बीचमा पुन: बाक्लो भएर उम्रन्छ । २ हजारवटा ग्राफ्ट केश प्रत्यारोपण गर्न ६ देखि ८ घन्टा लाग्छ ।प्रत्यारोपणपछि के–कस्ता असर देखा पर्छन् ?कुनै औषधीले एलर्जी हुने, चिन्ता बढेको महसुस हुने, हल्का ब्लिडिङ हुनेजस्ता सामान्य समस्या देखा पर्छन् । शल्यक्रियापछि केही मानिसमा डोनर तथा केश रोपिएको क्षेत्रमा पीडा हुनसक्छ । यो मानिसअनुसार फरक हुन्छ । कसैको आँखा सुन्निन सक्छ तर एक हप्तापछि सबै कुरा आफैं ठीक हुन्छ ।केश प्रत्यारोपणपछि त्यसलाई के–कस्तो हेरचाह गर्नुपर्छ ?प्रत्यारोपण गरिसकेपछि डोनर क्षेत्रलाई ब्यान्डेज र पेपरटेप प्रयोग गरी छोप्नुपर्छ । त्यसलाई ४८ देखि ७२ घन्टाभित्र निकाल्नुपर्छ । ब्यान्डेज निकालेपछि एन्टिबायोटिक मल्हम सात दिनसम्म लगाउनुपर्छ । केश रोपेको भागमा संक्रमण नहोस् भनेर खुल्ला भाग लोस क्यापले छोप्नुपर्छ । प्रत्यारोपण गरेको ७२ घन्टापछि क्लिनिकमै गएर बेबी सेम्पुले केश सफा गराउनुपर्छ । प्रत्यारोपण गरेको १ वर्षसम्म औषधी लगाउनुपर्छ । यसले ट्रान्सप्लान्टेड केशमा रक्त संचार हुनुका साथै केश पनि छिटो बढ्न सहयोग पुर्‍याउँछ ।हाइलाइट्स- प्रत्यारोपण गरिएको केश ४८ देखि ७२ घन्टापछि बढ्न थाल्छ ।- ५ महिनापछि केश काट्न मिल्छ ।-  एक वर्षभित्र केश बाक्लो भएर आउँछ । मुण्डन गरे पनि केश पलाइरहन्छ ।-  केश प्रत्यारोपण गर्दा मस्तिष्कमा असर पर्दैन । किनभने टाउकोमा पाँचवटा पत्र हुन्छन् । केश छालाको सबैभन्दा माथिल्लो पत्रमा हुन्छ ।-   मस्तिष्कलाई यी पत्रभन्दा तल रहेको स्कोल बोनले संरक्षण गरेको हुन्छ । केश प्रत्यारोपण छालामा गरिने भएकाले मस्तिष्कमा असर पर्दैन ।-  केश प्रत्यारोपण गर्दा क्यान्सर हुन्छ भन्ने भ्रम पनि पाइन्छ जुन सर्वथा गलत हो । प्रत्यारोपण गर्दा एक ठाउँको केश अर्को ठाउँमा सार्ने मात्र हो ।-  मधुमेह भएका मानिसको मधुमेह नियन्त्रणमा आएपछि मात्र केश प्रत्यारोपण गर्न सकिन्छ ।-   अन्य कुनै समस्याले अप्रेसन थिएटरमा जाँदा वा कुनै कुराको एलर्जी छ भने पनि केश प्रत्यारोपण गराउनु हुँदैन ।-  कुनै रोगका कारण केश झरेको भए पनि प्रत्यारोपण गराउनुहुँदैन । -डा. रुपक घिमिरे,डम्र्याटोलोजिस्ट तथा हेयर ट्रान्सप्लान्ट सर्जन, आवरण हेयर एन्ड स्किन क्लिनिक 

नारी संवाददाता , भाद्र २०, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

लेजर थेरापी

अहिले मानिसहरू आफ्नो सौन्दर्यप्रति बढी सचेत हुँदैछन् । पहिले जस्तो अनुहारमा पिम्पलको दाग, चायाँ, पोतो, घाउको दाग, मुसा, कोठी आदिले गर्दा तनावग्रस्त हुनुपर्ने अवस्था पनि छैन । तिनलाई विनाअप्रेसन, सस्तो मूल्यमा लेजरको सहायताले सजिलै हटाउन सकिन्छ ।

नारी संवाददाता , भाद्र ११, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

इन्टेरियर

भित्तामा लगाइने रंगले घरलाई राम्रो बनाउनुका साथै कोठाको आकारलाई पनि प्रभावित गर्छ । कोठालाई कस्तो रूप दिने भन्ने कुरामा भित्तामा लगाइने रंगको महत्वपूर्ण भूमिका हुन्छ ।

नारी संवाददाता , भाद्र १, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

छालाको प्रकृति र स्याहार गर्ने तरिका

नेपालीहरूको छाला न धेरै गोरो न धेरै कालो प्रकृतिको छ । यस्तो छालालाई संसारमै उत्कृष्ट मानिन्छ । यसको मेकअपमा बढी मेहनत गरिरहनु पर्दैन तर राम्रोसँग स्याहार भने गर्नुपर्छ ।

नारी संवाददाता , श्रावण ९, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

फिटनेसप्रति महिलाको चासो र महत्व

केही वर्षअघिसम्म फिटनेसमा आउने महिलाहरू आमा भएपछि पुन: पहिलेकै जस्तो फिगर बनाउन चाहन्थे । हिजोआज भने महिलाहरू किशोरावस्थादेखि नै आफूलाई फिट राख्ने प्रयास गर्छन् ।

नारी संवाददाता , श्रावण ७, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

केश प्रत्यारोपण

एउटा सामान्य स्वस्थ टाउकोमा लगभग एक लाखवटा केश हुन्छ । जहाँ प्रति १ सेन्टिमिटरको दूरीमा २ सयवटा केश हुन्छन् । पुरुषको केश सामान्यत: २० वर्षको उमेरपछि झर्न थाल्छ । पुरुषको मुडुलोपन टाउकोको अघिल्लो भागबाट सुरु हुन्छ । यसलाई नाइट्रेम्पोरल रिसेसन भनिन्छ ।

उपासना घिमिरे, असार २९, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

स्वास्थ्य जिज्ञासा

उच्च रक्तचाप मुटुसँग सम्बन्धित रोग हो । विश्वव्यापी समस्या बनेको यो रोग नेपाली तथा दक्षिण एसियाली युवाहरूमा पनि देखा परेको छ । उच्च रक्तचाप भएकालाई पछि गएर मिर्गौला, मुटु तथा आँखासम्बन्धी समस्या हुनसक्छ ।

नारी संवाददाता , असार २, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कपालको सुरक्षा र यससंग जोडिएका मिथ

भुलेर पनि तातो पानीले कपाल नुहाउनु हुदैन । यसले कपाल झर्ने, चांया पर्ने समस्या निम्तिन्छन् । जाडो मौसममा मनतातो तेल कपालमा लगाएर ५ मिनेटको साटो १० मिनेट राख्न सकिन्छ त्यति गरिसकेपछि कपाललाई नियमित धुने र घाम ताप्न बस्दा कपाललाई छोप्ने गर्नुपर्छ । कपालाइ जहिले पनि घांम–पानी, धुलो र धुंवाबाट जोगाउनुपर्छ ।

नारी संवाददाता , जेष्ठ २९, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

छालाको स्याहार

यदि ड्राइ स्किन ( सुख्खा छाला ) छ भने बेलुका सुत्नुअघि अनुहार सफा गरिसकेपछि दुधको तर लगाउन सकिन्छ, केही बेर राखेर सफा पानीले धोइ प्रशस्त मोस्चराईजर लगाउनु उत्तम हुन्छ भने ओयली स्किन ( तैलीय छाला ) का लागी हनी र कागती मिसाइएको प्याकले स्किनलाइ सन्तुलित बनाउन मद्धत गर्छ ।

नारी संवाददाता , जेष्ठ २८, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

अहिले चलेको मेहेन्दी डिजाइन

गला, ककटेल, सुपर्व, अरेबिक, ब्राइडल, आसिकी आदि डिजाइनका मेहन्दी अहिले चल्तीमा छन् ।

नारी संवाददाता , वैशाख १८, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

अहिलेको मौसम सुहाउँदो मेकअप

पाउडरबिनाको मेकअप उपयुक्त हुन्छ । पाउडर लगाउँदा छाला फाटेजस्तो देखिन्छ । त्यसकारण पाउडररहित मेकअप अहिलेको मौसम सुहाउँदो हुन्छ ।

नारी संवाददाता , वैशाख १७, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --