समसामायिक

के गर्छन् महिलाहरु सामाजिक सञ्जालमा ?

अहिले सामाजिक सञ्जाल क्रेज यसरी बढ्दैछ कि थोरै मानिस मात्र यसबाट अछूतो छन् । विश्वको ठूलो जनसंख्या सामाजिक सञ्जालमा प्रत्यक्ष जोडिएको छ जसका कारण संसार निकै साँघुरो भैसकेको छ । कोसौं टाढा घटेका घटना क्षणभरमै संसारभर एकैपटक भाइरल हुन्छन् । दशकौंअघि छुटेकाहरू पुन: भेटिन्छन्, को–कहाँ–कसरी–के गर्दैछ भन्ने कुरा भेटेर वा फोन गरेर बताइरहनु पर्दैन, एउटै क्लिकमा ब्रह्माण्ड भेटिन्छ–आफ्नै कोठाको ओछ्यानमै बसी–बसी । यस क्रममा नेपाली महिलाहरू पनि सोसल नेटवर्कमा निकै सक्रिय देखिन थालेका छन् ।  माछापुच्छ्रे बैंंककी सुस्मिता श्रेष्ठसाथीभाइ तथा आफन्तसँग च्याट गर्न, समय व्यस्तताका कारण अनलाइन सपिङ (साडी, जुत्ता, कुर्ता, ब्याग, होम अप्लाइन्सेसहरूको खरिद खरिद) गर्न तथा स्ट्याटस पोस्ट गर्न सोसल नेटवर्किङमा जोडिने कुरा बताउँछिन् । जे भयो अपडेट गरिहाल्ने बानी छैन यद्यपि विशेष तथा नयाँ भयो भने मेरा तस्बिर अनि स्ट्याटस अपलोड हुन्छन्–सुस्मिताले भनिन्–‘अनलाइन मार्केटिङ तथा अनलाइन बिजनेस टिमले जति आकर्षक ढंगले क्रियटिभ आइडियाजहरू प्रस्तुत गरेका हुन्छन् तिनले मलाई सामाजिक सञ्जालमा तान्छन् ।’ श्रेष्ठका अनुसार अनलाइन सपिङमा सन्तुष्ट नै भइन्छ भन्ने छैन । कतिपय अवस्थामा यसरी किनिएका सामानमा डिफल्ट पनि भेटिएको अनुभव छ उनीसँग । करेन्ट मार्केट सिनारियो, क्विक्ली अपडेट्स, मुलुक कता गैरहेछ भन्ने सूचनाले आफूलाई बढी आकर्षित गर्ने श्रेष्ठ बताउँछिन् ।  धुलिखेल अस्पतालमा एमबीबीएस अध्ययनरत अस्मिता केसी बढी इन्टाग्राममा फेला पर्छिन् किनभने उनलाई यो तुलनात्मक रूपमा सीमित तथा सुरक्षित लाग्छ । केसी खासै फेसबुक चलाउँदिनन् । कोराजस्ता सामाजिक साइटमा खुला प्रश्नोत्तर गर्न पाइने हुनाले उनलाई यो साइट निकै फलदायी लाग्छ । सामाजिक सञ्जालमार्फत हामी हरेक कुरामा अपडेट भैरहेका हुन्छौं जुन यसको सकारात्मक पक्ष हो–अस्मिताले भनिन्–काम नपरेसम्म कसैसँग च्याट गरेर बस्दिन, किनभने यस्ता कुराले समय बर्बाद गर्नुका साथै अनावश्यक कुरामा सहभागी बनाउँछ । बरु इभेन्ट्स क्रिएट गरिएका पेजहरू हेर्छु मन परे सहभागी पनि भैहाल्छु । मेडिकल फिल्डमा भएकीले अस्मिता विशेषगरी डाक्टर्स स्टोरी नेपाल, मेडिकल सोसाइटी, मेडप्रस्पेक्टिभजस्ता साइट फलो गर्छिन् । यसले उनलाई सामाजिक रूपमा सक्रिय तुल्याउनुका साथै विविध ज्ञान हासिल गर्न सहयोग पुर्‍याउँछ । सोसल साइटमा अनावश्यक पेज हुनुका साथै फोटो मात्र पोस्ट गर्ने अनि अनावश्यक च्याट गर्नेजस्ता क्रियाकलाप पनि हुन्छन् जुन केसीलाई मन पर्दैैन । सही प्रयोग गर्न सकेको खण्डमा सामाजिक सञ्जाल अत्यन्तै उपयोगी भएको उनले बताइन् । आधिकारिक पुष्टि नभएका समाचार सामाजिक सञ्जालमार्फत भाइरल हुन्छन् जसलाई उनी सामाजिक सञ्जालको नकारात्मक पक्ष भन्न रुचाउँछिन् । अन्नपूर्ण होटलकी एक्ज्युकेटिभ सेक्रेटरी अनिता श्रेष्ठ साथीभाइसँग कुरा गर्न, आफूलाई अप टु डेट राख्न तथा राष्ट्रिय–अन्तर्राष्ट्रिय समाचार तत्काल थाहा पाउन सोसल नेटवर्क प्रयोग गर्छिन् । साथीभाइको फोटो र राम्रा स्ट्याटसमा लाइक गर्छु–अनिता भन्छिन् । उनलाई फेसबुकमार्फत व्यक्तिगत कुरा सार्वजनिक गरेको मन पर्दैन । एउटा कोठाबाट अर्को कोठामा समेत म्यासेजमा कुरा हुन थालेको छ हिजोआज । यसबाट परिवारसँग टाढा भइन्छ जुन राम्रो होइन । व्यवसायी धर्ती सिंहलाई युट्युब भिडियोको आकर्षणले सामाजिक सञ्जालमा प्रवेश गर्न उत्प्रेरित गर्छ । सोसल नेटवर्कमा मुभी हेर्ने, मोटिभेसनल भिडियो हेर्ने, बजारमा कस्ता पहिरनको माग उच्च छ भन्ने सूचना लिने काम बढी गर्छिन् उनी । पहिरन तथा एसेसरिजको व्यवसायमा संलग्न धर्ती आफ्नो कामसँग सम्बन्धित जानकारी लिन सोसल मिडिया चहार्छिन् । सिंह भन्छिन्–सामाजिक सञ्जालमाकतिपय विषयमा नि:शुल्क परामर्श पाइन्छ । आफ्नो व्यवसाय वृद्धि गर्ने विभिन्न माध्यम तथा आइडिया फेला पर्छन् । त्यसबाहेक यो आफन्त एवं साथीभाइका बारेमा जानकारी लिन एवं मन छुने खालका विचार पढ्न पनि निकै उपयोगी छ । यसले विचारको दायरा फराकिलो पार्न तथा विश्व घटना तत्काल जान्न निकै मद्दत पुर्‍याएको छ । डिजाइनर आयुषा लामाका आकर्षक तस्बिर फेसबुकमा अपलोड भैरहन्छन् । उनलाई फरक–फरक पोज तथा पहिरनमा तस्बिर पोस्ट गर्न मन लाग्छ । लामा इन्टाग्राममा तस्बिरसँगै सटिक पोस्टहरू पनि गरिरहेकी हुन्छिन् भने युट्युबमा कसरी राम्रा र सिर्जनशील डिजाइन तयार पार्ने भन्ने कुरापनि अध्ययन गरिरहेकी हुन्छिन् । आयुषा भन्छिन्–म सोसल मिडियाबाट प्रमुख रूपमा आफ्नै पेसासम्बन्धी सूचना लिन्छु । त्यसबाहेक साथीसंगीसँग च्याट गर्न अनि आफूलाई दिक्क लाग्दा कतिपय कुरा सेयर गर्न मन लाग्छ जसमा थुप्रै केन्ट्स प्राप्त हुन्छन् तीमध्ये धेरैले मन हलुका पार्ने काम गर्छन् । आयुषाको विचारमा सोसल नेटवर्किङ जुनसुकै जात, धर्म, पेसा, उमेर, तह र तप्काका मानिसबीच समान व्यवहार हुने स्थान हो जहाँ कुनै भेदभाव हुँदैन । सबैले सबैसँग उही व्यवहार गरिरहेका हुन्छन् । प्रयोग गर्न जानेको खण्डमा सामाजिक सञ्जाल अत्यन्तै उपयोगी छ भन्ने लामाको धारणा छ तर यसको दुरुपयोग भयो भने भयंकर दुर्घटनासमेत निम्तिन सक्छ ।गृहिणी गौरी कार्की सामाजिक सञ्जाललाई संसारभरका मानिसबीचको कनेक्टर डिभाइस भन्न रुचाउँछिन् जुन यति बलियो छ कि एकै समयमा एकैपटक ब्रह्माण्डभरका मानिससँग कुराकानी गर्न सकिन्छ । कार्की विशेषत: सोसल मिडियामा नयाँ–नयाँ कुरा पढ्न रुचाउँछिन् । साथीभाइ, परिवारका बारेमा थाहा पाउने बलियो माध्यम बनेको छ, सामामाजिक सञ्जाल । कार्कीले यसलाई ज्ञान आर्जनका साथै मुड फ्रेस गर्ने माध्यमका रूपमा समेत लिएकी छिन् । एउटै काम गर्दा–गर्दा दिक्क लागेका बेला उनी विच्याट, इमो तथा फेसबुकमा साथीभाइसँग गफिन्छिन् । आफन्तका क्रियाकलाप फलो गर्छिन् । को कहाँ पुगेका छन्, कसले के गरिरहेका छन् जानकारी राख्छिन् । कार्कीले यसलाई प्रविधिको अचम्म लाग्दो आविष्कार बताउँदै भनिन्–कहिलेकाहीँ त म छक्क पर्छु । उतिबेला आवाज होइन आफ्ना मानिसले लेखेको अक्षर पढ्न महिनौं कुर्दा पनि पाइँदैनथ्यो अहिले करोडौं माइल टाढाका मानिससँग पनि एउटै बेन्चमा बसेजसरी अनुहार हेर्दै कुराकानी गर्न पाइन्छ ।गायिका सोनिका लामा केसी रेस्टुराँ व्यवसायीसमेत हुन् । उनी फेसबुकमा आफ्नै पेसासम्बन्धी तस्बिर तथा पोस्टहरू अपलोड गरिरहेकी हुन्छिन् । मलाई सामाजिक कार्य अत्यन्त मनपर्छ । लामाले भनिन्–‘मैले जातजाति तथासमुदायको उत्थान एवं महिला हकहितसँग सम्बन्धित थुप्रै काम गर्ने मौका प्राप्त गरेकी छु जसको श्रेय थोरबहुत सामाजिक सञ्जाललाई पनि जान्छ । किनभने म यसैमार्फत यस्ता सूचनाहरू प्राप्त गर्छु । साथीभाइको सहयोग र हौसला पाउँछु ।’ सोनिकाका अनुसार सामाजिक सञ्जालले नेपाली महिलाहरूलाई आ–आफ्ना क्षेत्रमा सक्रिय बनाएको छ । यसले ननवर्किङ अर्थात् होममेकर महिलालाई पनि डिप्रेसनबाट जोगाएको छ । उनीहरू आफन्तसँग आफ्ना कुराहरू सेयर गर्न सक्ने भएका छन् । आफूले गरिरहेको काम थाहा दिन र अरूको काम थाहा पाउन यो सहज माध्यम बनेको छ । धाएर भेट्न जान नसके पनि भान्सामै बसी–बसी टाढा रहेका आफन्त तथा साथीभाइहरूसँग गफिन सक्ने सोसल नेटवर्कको चार्म चुलिँदो भएको लामाको धारणा छ ।

लक्ष्मी भण्डारी थापा, मंसिर २३, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

स्थानीय तहमा १ करोड ४० लाख ५४ हजार ४ सय ८२ मतदाता

स्थानीय निर्वाचनमा १ करोड ४० लाख ५४ हजार ४ सय ८२ मतदाताले मतदान गर्न पाउने भएका छन् । आयोगका प्रवक्ता सूर्यप्रसाद शर्माका अनुसार कुल मतदातामा पुरुष मतदाता ७० लाख ६९ हजार ७ सय १४ तथा महिला मतदाता ६९ लाख ८४ हजार ६ सय २५ छन् ।

नारी संवाददाता , वैशाख ७, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

स्थानीय निर्वाचनमा महिला सहभागिता

स्थानीय निर्वाचन ऐन–२०७३ लाई सन्तुलित राख्न खोजिएको छ । यसमा वडा तहमा ५० प्रतिशत आरक्षणको व्यवस्था गरिए पनि निर्णायक तहमा आएर यो महिलामैत्री देखिँदैन । यसलाई महिलामैत्री बनाउन जति गाउँपालिका (४ सय ६२) छन् तीमध्ये ५० प्रतिशतमा मात्र आरक्षण दिन सकिन्थ्यो ।

लक्ष्मी भण्डारी थापा, चैत्र १२, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

क्रेडिट कार्डको फाइदा

खल्तीमा एक पैसा नभए पनि कार्डको माध्यमबाट किनमेल गरी मज्जा लिन सकिन्छ । क्रेडिट कार्ड साथमा हुँदा स–साना किनमेलका लागि पटक–पटक नगदको आवश्यकता पर्दैन ।

नारी संवाददाता , श्रावण २०, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मिस प्लस टु नेपालको उपाधि प्रवेशिका अधिकारीलाई

प्रज्ञा भवनको डबलीमा मञ्चन भएको ‘मिस प्लस टु नेपाल २०१६’ को उपाधि प्रवेशिका अधिकारीले हात पारेकी छिन् । २८ जना प्रतिस्पर्धीलाई पछाडि पार्दै यो सफलता उनले हात पारेकी हुन् । मिस प्लस टु नेपाल २०१६ को ताजसँगै प्रवेशिकाले भीअर च्वाइस अवार्ड पनि आफ्नो पक्षमा पार्न सफल भएकी थिइन् ।

रोजिन शाक्य, श्रावण ९, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मृत्यु संस्कार परिमार्जन गर्ने अभियानमा एकल महिला

मल्लकालीन मृत्यु संस्कार परिमार्जनमा ललितपुरका महिलाहरू अग्रसर भएका छन् । श्रीमान्को निधन भैसकेका ललितपुर जिल्लाका ४ सयभन्दा बढी महिलाले गत महिना रातो पहिरनमा र्‍याली गरे

नारी संवाददाता , जेष्ठ ६, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

अंगुरबाबालाइ जगदम्बाश्री

पुरस्कार ग्रहण गर्दै जोशीले आफूले प्राप्त गर्ने गरेको कुनै पनि सम्मान रकमलाई समाजसेवामा खर्च गर्दै आइरहेको बताउँदै अहिले प्राप्त पुरस्कार रकम रु दुई लाखमध्ये एक लाख नेपालको इतिहासमा पहिलोपटक स्थापना भएको गार्गी कन्या गुरुकूल र अर्को एक लाख अन्य समाजसेवामा खर्च गर्ने बताएका छन ।

लक्ष्मी भण्डारी थापा, मंसिर १३, २०७२

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बिजुलीको सदुपयोग गरौं

–एनर्जी सेविङ बल्ब, ट्युवलाइट र ल्याम्प प्रयोग गर्नुपर्छ । यसबाट बिजुलीको बिलमा धेरै हदसम्म बचत हुन्छ । –घरमा कुल खपत हुने बिजुलीका बारेमा बुझ्नुपर्छ । –कम्प्युटर उपयोग गर्दा बिजुली धेरै खपत हुन्छ । अत: प्रयोग नगरिँदा स्लिप मोडमा राख्नुपर्छ । –इलेक्ट्रोनिक्स ग्याजेट्सको प्रयोग भएको छैन भने तिनलाई अफ गर्नुपर्छ । एसी, पंखा र कुलरलाई पनि व्यर्थमा चल्न दिनु हुँदैन । यिनको सरसफाइ गरिरहनुपर्छ ।

लक्ष्मी भण्डारी थापा, मंसिर ११, २०७२

-- पुरै पढ्नुहोस् --

तीज क्विन नेपाल सम्पन्न

अमेजन इन्टरटेन्मेन्टको आयोजनामा भदौ २६ गते ‘तीज उत्पस’ तथा तीज क्विन नेपाल सम्पन्न भएको छ । हरितालिका तीजको पूर्वसन्ध्यामा आयोजित उक्त कार्यक्रममा मौनता तामाङले शीर्ष उपाधि हात पारिन् भने शीतल अधिकारी फस्ट रनर अप, शर्मिला कोइराला सेकेन्ड रनर अप र शिलु पोखरेल वि.के. थर्ड रनर अप भएका थिए ।

नवराज वाग्ले, भाद्र २९, २०७२

-- पुरै पढ्नुहोस् --

केही कुरा सिक्यौं : भूकम्पबाट

प्राकृतिक विपत्ति जुनसुकै बेला आउन सक्छ जुन मानिसको वशमा छैन । त्यसो त काठमाडौं भूकम्पका लागि जोखिमयुक्त छ ।

असार ६, २०७२

-- पुरै पढ्नुहोस् --

समयको ऐनामा पुरुषको बदलिँदो छवि

पितृसत्तात्मक सामाजिक परिवेशमा पुरुषको छविमा हिजोआज विस्तारै परिवर्तन आइरहेको महसुस गर्न सकिन्छ।

असार २, २०७१

-- पुरै पढ्नुहोस् --