रंगमञ्च

लाटीको छोरो

 एउटी लाटी युवतीको पछि लाग्छ सारा गाउँ । बोल्न नसक्ने एउटी अबला नारीमाथि गाउँलेहरू पटक–पटक आफ्नो उत्तेजना पोखेर शान्त हुन्छन् । ती युवतीको शरीरलाई केवल साधन सम्झन्छन् र प्रयोग गर्छन् सुन्दर बस्तीका सम्पूर्ण कथित सभ्य एवं बुद्धिजीवी कहलिएका सबै ओहोदाका व्यक्ति । यद्यपि जब समाजको पोखिएको उत्तेजना लाटीको गर्भमा हुर्किन्छ र लाटी पोटिली देखिन्छे, त्यसपछि सुरु हुन्छ समाजको टाउको दु:खाइ र अन्त्यमा लाटीको सन्तानको संरक्षणका लागि भन्दै केही रकम दिएर जिम्मा लगाइन्छ एउटा निर्दोष डोमलाई । के एउटी नारीको शरीर र कोखको मूल्य निर्धारण गर्न सम्भव छ ?श्याम साहले लेखेको कथा ‘लाटीको छोरो’ ले उठाउने यो प्रश्न नाटकमा मात्र सीमित छैन । हाम्रो समाजले गर्दै आएको अभ्यास पनि यही हो । मधेसको पृष्ठभूमिमा तयार पारिएको यो नाटकमार्फत सुलक्षण भारतीले सम्पूर्ण समाजको चित्रण गर्न खोजेका छन् जसलाई कोपिना सिंह, टीका पहारी, पशुपति राई, कुन्दनचौधरी, सुदीप खतिवडा आदि कलाकारले साकार तुल्याउँछन् ।सुन्दरबजारका डोम जातिमाथि वरिपरिका ठूलाबडाले गर्ने अत्याचार प्रसंगमा आए पनि यो नाटक लाटी, लाटीको लुटिएको कुमारित्व र उसको गर्भको वरिपरि घुमेको छ । लाटीसँगै केन्द्रमा छन् पवित्रा भाउजू । उनीमाथि पनि बारम्बार स्खलित भएको छ पुरुष समाज तर उनलाई बोक्सी र पागलको संज्ञा दिएर गाउँको कुनामा एउटा झुपडी बनाएर थन्काइएको छ । जहाँबाट बस्तीसम्म उनको आवाज पुग्न सक्दैन अनि लुटिरहन्छ समाजले उनको अस्तित्व ।समाजमा न्यायको ठेक्का लिएका बिसनाथ बाबुले न्यायका नाममा लाटी र पवित्रालाई गाउँ निकाला गर्छन् । जो आफै पटक–पटक पुगेका हुन्छन् लाटीको अंगालोमा । सुन्दरबजारका न्यायमूर्ति मानिने बिसनाथका सामु असई प्रेमबहादुर थापा, पण्डित चन्द्रकान्त झा, व्यापारी सीताराम अग्रवाल, शिक्षक रामप्रसाद शर्मासहित सबैले लाटीको गर्भ आफ्नो भएको स्वीकार गरेका छन् पालैपालो । गाउँमा प्रत्येक मानिसले चर्चा गर्ने विषय लाटीको उठेको पेट बनिरहँदा पनि लाटी ती सबै कुराबाट अनभिज्ञ छे ।लाटीको भूमिकामा प्रस्तुत भएकी कोपिनाको अभिनयले बेलाबेला दर्शकलाई भावशून्य बनाउँछ । जिद्दी र घमण्डी स्वभावकी लाटीलाई पञ्चायतमा २ मिनेट आºनो कुरा राख्न समय दिइन्छ । यसले पनि हाम्रो समाजमा पहिले बोल्न नसक्ने बनाइन्छ अनि न्यायका लागि वकालत गरिन्छ भन्ने एउटा तीतो यथार्थ देखाइएको छ । समाजले बोल्न भन्दा पीडाबोधले निस्किएको लाटीको चिच्याहटले दर्शकका आँखा रसाउँछन् । यही नै कोपिनाको सफलता हो । फोहोरी, बोल्न नसक्ने र जंगली स्वभावकी लाटीको भूमिकाप्रति उनले न्याय गरेकी छिन् ।श्याम साहले लेखेको कथालाई दुरुस्तै प्रस्तुत नगरेर निर्देशकले परिमार्जित नाटकको रूप दिएका छन् । परिमार्जित गरिए पनि नाटकलाई आधुनिकीकरण भने गरिएको छैन । समग्रमा लाटीको छोरो नाटकमार्फत नारीमाथि न्यायका नाममा अन्याय नै थोपरिएको कथा प्रस्तुत भएको छ ।   

राधिका अधिकारी, कार्तिक १, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

‘जुनकिरी’ मार्फत माझी बस्तीको उज्यालो खोज्दै नानी

रंगमञ्चकी कलाकार थापा ‘एकीकृत माझी नमूना बस्ती विकास’का लागि टेवा पुर्‍याउने उद्देश्य सहित यतिबेला नाचघरको मञ्चमा एक्लै मञ्चन भैरहेकी छिन् । आफ्नै लेखन तथा निर्देशन रहेको नाटक ‘जुनकिरी’का साथमा यतिबेला नानीले दर्शकको मन पनि राम्रैसँग जितिरहेकी छिन् ।

राधिका अधिकारी, भाद्र ३०, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

नम्रता फेरि रंगमञ्चको यात्रामा

चलचित्रबाट रंगमञ्चतिर तानिएका कलाकार मध्ये एउटा नाम हो नम्रता श्रेष्ठ । उनले अभिनय गरेको नाटक ‘यार्मा’ ले ३ वर्ष अघि राम्रो चर्चा पाएको थियो । नारी मनोविज्ञानलाई यो नाटक मार्फत अभिनय गरेर नम्रताले धेरैको मन जितेकी थिईन् ।उनै फेरि नयाँ नाटकमा देखिँदै छिन् ।

नारी संवाददाता , भाद्र १४, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

इक्वालिटी

हल्यान्डका नाटक निर्देशक एरी पिटरले राजधानीमा दुई दिनअघि फिजिकल थिएटर शैलीमा नाटक प्रस्तुत गरे ।

नारी संवाददाता , श्रावण १२, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

एकबोली एक दाम

मण्डला थिएटरसँगको सहकार्यमा थिएटरकै एघारौं ब्याचका प्रशिक्षार्थीहरूको प्रस्तुति एकबोली एक दाम मण्डला थिएटरमा फागुन महिनाभरि मञ्चन गरियो ।

नारी संवाददाता , चैत्र ५, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

रंगमञ्चमा १२ दुर्वासा

सन् १९५७ मा रिलिज अमेरिकी चलचित्र १२ एग्रिमेनलाई राजन खतिवडाले नेपाली नाट्य रूपान्तर गरी १२ दुर्वासा नाममा रंगमञ्चमा प्रस्तुत गरेका छन् ।

नारी संवाददाता , फाल्गुन १२, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

भोको घर

देशको निराशाजनक शासन व्यवस्थाका कारण गरिबलाई एक छाक खान पनि धौधौ परेको कथा बोकेको गोविन्दबहादुर मल्ल गोठालेको नाटक भोको घरलाई युवा नाटककार तथा निर्देशक केदार श्रेष्ठले कलात्मक रूपमा प्रस्तुत गरेका छन् ।

नारी संवाददाता , माघ ७, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

जयाको आवरण

गत महिना सार्वजनिक भएको जया ओझाको उपन्यास ‘आवरण’ अन्तरलिङ्गीहरूको जीवनको उतारचढाव समेटेर लेखिएको उपन्यास हो । यसमा अन्तरलिङ्गीहरूले भोग्नुपरेका सामाजिक एवं पारिवारिक अपमान तथा तिरस्कारलाई प्रस्तुत गरिएको छ ।

नारी संवाददाता , माघ ६, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मिस नेपाल कल्चरका लागि २८ प्रतियोगी

विभिन्न समुदायका २८ जना युवतीहरु यतिखेर आआफ्नो कला, संस्कृति र वेशभूषालाई प्रभावकारी रूपमा प्रस्तुत गर्ने क्रियालाई गति दिन अभ्यस्त छन् । उनीहरुको यो प्रयास र मिहेनत ‘मिस नेपाल कल्चर २०१६’ को विजेता बन्नका लागि हो ।

रोजिन शाक्य, वैशाख १६, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --