रंगमञ्च

रंगमञ्चका महिला कलाकारहरू योनिका कथाहरूमा

आफ्नो शरीरप्रतिको अधिकार महिला आफैमा हुनुपर्छ भन्ने मान्यताका साथ अमेरिकी लेखिका इभ एन्सलरले लेखेको भजाइना मोनोलग संसारभरका रंगमञ्चमा प्रदर्शन गरिन्छ । महिला यौन अधिकारका विषयमा केन्द्रित यो नाटक ७८ वर्ष पहिले लेखिएको हो । यद्यपि यो नाटक आज पनि विश्वभर उत्तिकै सान्दर्भिक र महिलाहरूका लागि आवश्यक मानिन्छ । आफ्नो शरीरमाथि आफ्नै अधिकार हुनुपर्छ भनेर वकालत गर्ने यो नाटक नेपालमा भने २०७२ सालमा पहिलो पटक मञ्चन गरिएको थियो । महिला रंगकर्मीहरूको समूह मडलेनाज नेपालको अगुवाइमा उक्त नाटक प्रदर्शन गरिएको हो ।पहिलोपटक नाटक मञ्चन गर्दाको अनुभव सुनाउँदै नाटककी निर्देशक आकांक्षा कार्की भन्छिन्–पहिलोपटक जब हामीले त्यसको नेपाली अनुवाद गर्‍यौं र साथीहरूलाई पढ्न दियांै त्यतिबेला त हाम्रै साथीहरू पनि डराएका थिए । यौनका मामिलामा बन्द मानिने नेपाली समाजमा खुलेर महिला शरीरका अङ्गहरूको कुरा गर्नु ठूलै चुनौती थियो । युवतीहरूलाई आफ्ना यौनाङ्गका विषयमा मञ्चमा बोल्न लगाउनु आफैंमा एउटा विद्रोह थियो तैपनि हामीले रिस्क लियौं ।नाटककी कलाकार लुनिभा तुलाधर भन्छिन्–यो नाटककोशैलीमा सुरु भएको एउटा नारी अभियान हो, जसले महिला शरीरको कुरा गर्छ, महिला र पुरुष दुवैलाई उनीहरूको शरीरसँग परिचित गराउँछ । २०७२ सालदेखि निरन्तर मञ्चन हुँदै आएका योनिका कथाहरूमा विभिन्न १४ वटा मोनोलग समेटिएका छन् । गत वर्ष अमेरिकाबाट सुरु भएको ह्यास ट्याग अभियान मि टुलाई केन्द्रित गर्दै यसपटक नाटकमा तीनवटा नयाँ पिस पनि थपिएको कार्कीले बताइन् ।यौनिकताका विषयमा खुलेर कुरा गर्न नसक्दा नै महिलाहरूमाथि यौन हिंसा हुने गरेको कुरा बताउँदै अर्की कलाकार सिर्जना सुब्बा भन्छिन्–कम्तीमा पनि महिलाहरूले आफ्नो यौनिकताका विषयमा कुरा गर्न सकून्, आफू कसरी हिंसामा पर्न सक्छु र कसरी त्यसबाट जोगिन सक्छु भन्ने जानून् भन्ने उद्देश्यलेहामीले यो नाटक मञ्चन गरेका हांै । सिर्जनाका अनुसार महिलाहरू कस्ता पुरुष चाहन्छन्, पुरुषबाट कस्तो व्यवहारको अपेक्षा गर्छन् यी कुराहरू नाटकमा, हाम्रा अनुभवसहित व्यक्त भएका छन् ।अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकारको कानुनले पनि शरीरमाथि अन्य व्यक्तिको अधिकार हुँदैन भन्छ ।शरीर निजी भए पनि शरीरसँग जोडिएका सबै अङ्गनिजी नहुन सक्छन् । त्यस्तै अङ्गहरूमध्ये यौनाङ्ग पनि एक हो । यस्तै अङ्गहरूसँग कसरी सौहाद्र्र हुने भन्ने कुरा नाटकमा एकलापको शैलीबाट व्यक्त गरिएको कलाकार सरिता गिरी बताउँछिन् । गिरी महिलाले यौनका कुरा गर्नु, आफ्नै यौनाङ्गका कुरा गर्नुलाई अश्लीलताका रूपमा लिनु दु:खद् विषय भएको बताउँदै भन्छिन्–बराबरीको कुरा गर्नु, आफ्नै शरीरको कुरा गर्नु कसरी अश्लील हुन्छ, जब कि हामीले कतै न कतैबाट यौन हिंसा खेपेका छांै, यौन हिंसा गर्न हुने तर हिंसा भयो भन्न नहुने ?हामी यो नाटक यस्ता हिंसा पूर्णत: बन्द नहुन्जेलसम्म मञ्चन गर्छौं, अश्लीलता भन्ने त मानिसको दृष्टिकोण हो ।नाटकमा अहिले रंगमञ्चमा जमेकासरिता गिरी, शान्ति गिरी, रेनुका कार्की, निशा कार्की, आकांक्षा कार्की, लुनिभा तुलाधर, सिर्जना अधिकारी, केनिपा सिंह, सिर्जना सुब्बा, पशुपति राई, विनीता गुरुङ, विजया कार्की, गुञ्जन दीक्षित, स्मिता राजाराम आदिकलाकारको अभिनय छ । 

सिर्जना दुवाल श्रेष्ठ, वैशाख ११, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

प्रतिभाशाली नानी

लामो समयदेखि नाट्य क्षेत्रमा सक्रिय नानी थापा आफ्नै लेखन, निर्देशन एवं अभिनय रहेको नाटक ‘जूनकिरी’ का कारण चर्चामा छिन् । नानीले नाटकभित्र गीत, नृत्य तथा कवितामार्फत हास्य, करुण, शृंगार, भयानक आदि नौवटै रसको प्रयोग गरी जूनकिरी पात्रको मनोवैज्ञानिक विचलन प्रस्तुत गरेकी छिन् ।

नारी संवाददाता , कार्तिक ९, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

लाटीको छोरो

लाटीको भूमिकामा प्रस्तुत भएकी कोपिनाको अभिनयले बेलाबेला दर्शकलाई भावशून्य बनाउँछ । जिद्दी र घमण्डी स्वभावकी लाटीलाई पञ्चायतमा २ मिनेट आफ्नो कुरा राख्न समय दिइन्छ । यसले पनि हाम्रो समाजमा पहिले बोल्न नसक्ने बनाइन्छ अनि न्यायका लागि वकालत गरिन्छ भन्ने एउटा तीतो यथार्थ देखाइएको छ ।

राधिका अधिकारी, कार्तिक १, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

‘जुनकिरी’ मार्फत माझी बस्तीको उज्यालो खोज्दै नानी

रंगमञ्चकी कलाकार थापा ‘एकीकृत माझी नमूना बस्ती विकास’का लागि टेवा पुर्‍याउने उद्देश्य सहित यतिबेला नाचघरको मञ्चमा एक्लै मञ्चन भैरहेकी छिन् । आफ्नै लेखन तथा निर्देशन रहेको नाटक ‘जुनकिरी’का साथमा यतिबेला नानीले दर्शकको मन पनि राम्रैसँग जितिरहेकी छिन् ।

राधिका अधिकारी, भाद्र ३०, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

नम्रता फेरि रंगमञ्चको यात्रामा

चलचित्रबाट रंगमञ्चतिर तानिएका कलाकार मध्ये एउटा नाम हो नम्रता श्रेष्ठ । उनले अभिनय गरेको नाटक ‘यार्मा’ ले ३ वर्ष अघि राम्रो चर्चा पाएको थियो । नारी मनोविज्ञानलाई यो नाटक मार्फत अभिनय गरेर नम्रताले धेरैको मन जितेकी थिईन् ।उनै फेरि नयाँ नाटकमा देखिँदै छिन् ।

नारी संवाददाता , भाद्र १४, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

इक्वालिटी

हल्यान्डका नाटक निर्देशक एरी पिटरले राजधानीमा दुई दिनअघि फिजिकल थिएटर शैलीमा नाटक प्रस्तुत गरे ।

नारी संवाददाता , श्रावण १२, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

एकबोली एक दाम

मण्डला थिएटरसँगको सहकार्यमा थिएटरकै एघारौं ब्याचका प्रशिक्षार्थीहरूको प्रस्तुति एकबोली एक दाम मण्डला थिएटरमा फागुन महिनाभरि मञ्चन गरियो ।

नारी संवाददाता , चैत्र ५, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

रंगमञ्चमा १२ दुर्वासा

सन् १९५७ मा रिलिज अमेरिकी चलचित्र १२ एग्रिमेनलाई राजन खतिवडाले नेपाली नाट्य रूपान्तर गरी १२ दुर्वासा नाममा रंगमञ्चमा प्रस्तुत गरेका छन् ।

नारी संवाददाता , फाल्गुन १२, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

भोको घर

देशको निराशाजनक शासन व्यवस्थाका कारण गरिबलाई एक छाक खान पनि धौधौ परेको कथा बोकेको गोविन्दबहादुर मल्ल गोठालेको नाटक भोको घरलाई युवा नाटककार तथा निर्देशक केदार श्रेष्ठले कलात्मक रूपमा प्रस्तुत गरेका छन् ।

नारी संवाददाता , माघ ७, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

जयाको आवरण

गत महिना सार्वजनिक भएको जया ओझाको उपन्यास ‘आवरण’ अन्तरलिङ्गीहरूको जीवनको उतारचढाव समेटेर लेखिएको उपन्यास हो । यसमा अन्तरलिङ्गीहरूले भोग्नुपरेका सामाजिक एवं पारिवारिक अपमान तथा तिरस्कारलाई प्रस्तुत गरिएको छ ।

नारी संवाददाता , माघ ६, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मिस नेपाल कल्चरका लागि २८ प्रतियोगी

विभिन्न समुदायका २८ जना युवतीहरु यतिखेर आआफ्नो कला, संस्कृति र वेशभूषालाई प्रभावकारी रूपमा प्रस्तुत गर्ने क्रियालाई गति दिन अभ्यस्त छन् । उनीहरुको यो प्रयास र मिहेनत ‘मिस नेपाल कल्चर २०१६’ को विजेता बन्नका लागि हो ।

रोजिन शाक्य, वैशाख १६, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --