पेट केयर

एक्वेरियमका माछाको रेखदेख

घरको सजावट तथा वास्तुलाई ध्यानमा राखी अहिले प्राय:जसो घरमा एक्वेरियम राख्ने चलन छ । घरमा राखिएका एक्वेरियममा पालिने माछा पनि विभिन्न थरिका हुन्छन् । कतिपय घरमा एक्वेरियमका माछाको बढी रेखदेख गर्दा पनि माछा मर्ने  समस्या हुन्छ ।उचित सल्लाह तथा ज्ञानको अभावमा कतिपयले माछा पाल्नसम्म छोड्छन् । केही कुरामा ध्यान दिए माछालाई सजिलै लामो समय बचाउन सकिन्छ । एक्वेरियमका माछा १० वर्षसम्म बाँच्छन् । एक्वेरियममा सबैभन्दा कम बाँच्ने माछा किन्निफिस हो भने सबैभन्दा लामो आयु गोल्ड फिसको हुन्छ । एक्वेरियमको पानी दिनहुँ फेर्नुु हुँदैन । यस गर्दा माछा मर्न सक्छन्, यदि एक्वेरियममा फिल्टर सिस्टम छैन भने दिनहुँ १०–२० प्रतिशत पानी मात्र फेर्नुपर्छ भने फिल्टरमा एकपटकमा ३०–३५ प्रतिशत पानी फेर्नुपर्ने हुन्छ । पानीमा भएका ब्याक्टेरियाले माछा बचाउन सहयोग गर्छ । त्यसकारण पूरै पानी फेर्दा समस्या निम्तिन सक्छ ।एक्वेरियमका माछामा लाग्ने रोग, लक्षण तथा उपचारफिन रोटयो सामान्यत: सबैजसो एक्वेरियमका माछामा देखिने रोग हो । माछाको संख्या धेरै हुनु, दूषित पानी तथा अस्वस्थ खाना यसका प्रमुख कारण हुन् । माछाका पखेटाबाट रगत बगेजस्तो हुनु, सेतो रंग देखिनु, पखेटाबाट छाला उप्किनु यो रोगको प्रमुख लक्षण हो । पानी फेर्नु, एक्वेरियममा नुन हाल्नु तथा एन्टिबायोटिकको प्रयोग यो समस्याको समाधान हो ।स्विम ब्लाडर समस्यायो समस्या धेरैजसो वेटास तथा गोल्डफिसमा देखिन्छ । यो समस्यामा माछाको पेट ठूलो देखिन्छ जुन धेरै हावा भरिएर अथवा धेरै खाएर हुन सक्छ । यस प्रकारको समस्यामा २–३ दिन खानाको मात्रा कम अथवा बन्द नै गर्नुपर्ने हुन्छ । पानीको तापक्रम बढाउनुका साथै पानी पनि सफा राख्नुपर्छ ।बडिफ्लुकसमाछाको शरीरका विभिन्न भागमा स–साना जुका टाँसिएजस्तो देखिन्छ । यसमा माछाको शरीर चिलाउँछ जसका कारण माछाले आफ्नो शरीरलाई एक्वेरियम तथा अन्य कडा चीजमा घिसारेको देख्न सकिन्छ । शरीरमा राता फोका उठ्छन् । यसको उपचारमा एन्टिबायोटिक तथा एन्टिपारासाइटिक प्रयोग गर्नुपर्छ ।ड्रोप्सीमाछाको रोगप्रतिरोधात्मक शक्ति कम भएपछि यो समस्या देखापर्छ । खाना नखाने अनि आँखा तथा पेट सुन्निने हुँदा यसको उपचार गर्न गाह्रो हुन्छ । यो समस्या सिर्जनै हुन नदिन सफा पानी, उचित तापक्रम तथा सन्तुलित खानामा जोड दिनुपर्छ । एक्वेरियम राख्दा सकेसम्म माछा बिरामी नपरोस् भन्ने वातावरण मिलाउनुपर्छ । त्यसका लागि माछा किन्दा स्वस्थ माछा किन्नुका साथै पुरानो माछासँग नयाँ माछा मिसाउँदा विशेष सावधानी अपनाउनुपर्छ । यस क्रममा पानीको शुद्घतामा ध्यान तथा पौष्टिक तत्वले पूर्ण खाना दिनुपर्ने हुन्छ ।                                           एडभान्सड पेट हस्पिटल, विशालनगर

डा. शरद सिंह यादव, पुस २, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

घरपालुवाले धेरै खाने समस्या

प्राय:जसो कुकुर खानाको मामिलामा लोभी नै मानिन्छन् । अनुसन्धानले पनि के देखाएको छ भने जसरी जंगलबाट यिनीहरू घरपालुवाका रूपमा मानिसको विश्वासिलो साथी बन्न पुगे त्यसैगरी यिनीहरू आफ्ना घर धनीसँग खाना माग्न र धेरै खानाको आशा गर्न सिपालु भए । यद्यपि समस्या तब सिर्जना हुन्छ जब हाम्रो घरपालुवाले सामान्यभन्दा बढी खान थाल्छ अथवा जति दिए पनि नपुग्ने हुन्छ ।

डा. शरद सिंह यादव, श्रावण १३, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

किन झर्छ घरपालुवाको रौं ?

घरपालुवामा रौं झर्ने समस्याको दोस्रो ठूलो कारण एलर्जी हो । खासगरी किर्ना, उपियाँ, खानेकुरा तथा औषधिबाट एलर्जी हुनसक्छ ।मानिसको साबुन तथा स्याम्पुको प्रयोग घरपालुवाको छालाको बनावट एवं प्रकृति मानिसको छालाभन्दा धेरै फरक हुने भएकाले मानिसको साबुन, स्याम्पुले घरपालुवाको छालालाई हानि पुर्‍याउँछ ।

डा. शरद सिंह यादव, असार २१, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

किन झर्छ घरपालुवाको रौं ?

घरपालुवामा रौं झर्ने समस्याको दोस्रो ठूलो कारण एलर्जी हो । खासगरी किर्ना, उपियाँ, खानेकुरा तथा औषधिबाट एलर्जी हुनसक्छ ।मानिसको साबुन तथा स्याम्पुको प्रयोग घरपालुवाको छालाको बनावट एवं प्रकृति मानिसको छालाभन्दा धेरै फरक हुने भएकाले मानिसको साबुन, स्याम्पुले घरपालुवाको छालालाई हानि पुर्‍याउँछ ।

डा. शरद सिंह यादव, असार १३, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

घरपालुवाको कियर

- सूर्य उदाउनुअघि घरपालुवा पशुलाई शारीरिक अभ्यास गराउनुपर्छ ।- स्वच्छ एवं सफा खानेपानी चौबीसै घण्टा उपलब्ध हुनुपर्छ ।

नारी संवाददाता , वैशाख २६, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

घरपालुवाका आपत्कालीन समस्या

घरपालुवाको श्वासप्रश्वासमा समस्या भए समयमै उपचार गराउनु आवश्यक छ । यसको कारण छिटोछिटो सास फेर्नु, सास फेर्न गाह्रो हुनु, निमोनिया, मुटुसम्बन्धी समस्या, मुटुमा जुका, रगतको कमी आदि हुनसक्छन् ।

डा.शरद सिंह यादव, चैत्र २१, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मानिसको प्रिय साथी

घरमा कोही छ उसलाई ख्वाउनुपर्छ, जिम्मेवारी छ भनेर घरपालुवा जनावर पाल्नेहरू पनि छन् । यद्यपि धेरैले साथीका रूपमा कुकुर नै पाल्छन् किनभने कुकुर घरको सुरक्षामा समेत सहायक हुन्छ ।

सिर्जना दुवाल श्रेष्ठ, माघ २१, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

घरपालुवाको र्‍याल

हालै भएको एक अनुसन्धानले भने घरपालुवाको आन्द्रामा भएको ब्याक्टेरियाले बालबालिकाहरूलाई आस्थमा रोगबाट जोगाउन ठूलो भूमिका खेल्छ भनेको छ । त्यसैले यहाँ प्रश्न उठ्छ : घरपालुवाको र्‍याल राम्रो कि नराम्रो ? यसको उत्तर दुवै हो ।

डा.शरद सिंह यादव, पुस २४, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

घरपालुवालाई कसरी नुहाइदिने ?

- घरपालुवालाई धेरै नुहाइदिनु हुँदैन । महिनाको एक पटक नुहाइदिए पुग्छ ।- नुहाइदिँदा जहिले पनि कानमा कपासको डल्लो राख्नुपर्छ, जसबाट कानमा पानी पस्न पाउँदैन ।

डा.शरदसिंह यादव, पुस १२, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कुकुर किन्दा

- घरपालुवा कुकुरको छाउरा–छाउरी कम्तीमा ४५ दिनको हुनुपर्छ ।- आँखाबाट कचेरा र नाकबाट सिँगान बगेको हुनु हुँदैन ।

नारी संवाददाता , मंसिर २१, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

घरपालुवाको खाना

मानिसजस्तै घरपालुवा जनावरलाई पनि सन्तुलित भोजनको आवश्यकता हुन्छ । घरपालुवालाई उनीहरूकै लागि बनाइएका तयारी खाना दिनु उपयुक्त हुन्छ । तयारी खानामा घरपालुवा जनावरलाई आवश्यक पर्ने सबै तत्त्व जस्तै प्रोटिन, कार्बोहाइड्रेट, फाइबर, भिटामिन तथा मिनरलहरूको सन्तुलित मात्रा हुन्छ ।

डा.शरदसिंह यादव, कार्तिक २१, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --