शिक्षा

शिक्षामा आमाको भूमिका

 ‘आमाको काख नै शिशुको पहिलो पाठशाला हो ।’ यो भनाइ जति प्रचलित छ उति नै सान्दर्भिक पनि । आमाको काखबाट तोतेबोली सिकेका शिशुले त्यहीँबाट जीवन उपयोगी पाठ सिक्छन् । शिशुलाई बोल्न, हिँड्न, खेल्न सिकाउने मात्र होइन, समाजका लागि उत्तरदायी बनाउन सिकाउने पनि आमा नै हुन् । आमाको भूमिका यतिमै मात्र सीमित छैन । हुर्कदै गएका आफ्ना सन्तानको पालन–पोषणका साथै शिक्षा दिने काममा पनि आमाको महत्वपूर्ण भूमिका हुन्छ । यतिबेला धेरैका छोराछोरीले एसएलसी परीक्षा सिध्याएका छन् । एसएलसीपछि कस्तो कलेज तथा विषय उपयुक्त होला भन्ने अन्योलमा अल्झिरहेका छोराछोरीलाई आमाले सही दिशा निर्देशन गर्न सक्छिन् ।  छोराछोरीको रुचि छोराछोरीलाई कुनै दबाब नदिई, उनीहरूको रुचि एवं क्ष्ँमता मूल्यांकन गरेर उपयुक्त कलेज र विषय छनोटमा सहयोग गर्न सकिन्छ साथै कुन विषय अध्ययनका लागि कुन कलेज राम्रो हो भनेर बुझिदिनुपर्छ।  घर पायक कलेज भरसक घर वा आफू बस्ने ठाउँबाट नजिकैको कलेज खोज्नु राम्रो हुन्छ । नजिकै कलेज छ भने छोराछोरीमाथि निगरानी त राख्न सकिन्छ नै त्यसबाट अरू फाइदा पनि हुन्छ । हिँडेरै कलेज पुग्न सकिन्छ, जसले गर्दा गाडी नचले पनि समस्या हुँदैन । बन्द, हड्ताल हुँदा टाढाका कलेज धाउनेहरूले निकै सास्ती भोग्ने गरेका छन् । कलेज पुग्ने तथा कलेजबाट आउने समयका साथै गाडीमा हुने खर्चसमेत बचत हुन्छ ।  विषय तथा कलेजका बारेमा परामर्शछोराछोरीले रोजेको विषय कस्तो हो, त्यसको स्कोप कस्तो छ, उक्त विषय अध्ययन गर्न कस्तो क्षमता आवश्यक हुन्छ आदि कुरा सम्बन्धित विषय शिक्षक एवं प्रिन्सिपलसँग बुझ्न सकिन्छ । आफ्ना छोराछोरीलाई पढाउन लागिएको कलेज एवं प्लस टुका सम्बन्धमा सम्पूर्ण जानकारी लिनुपर्छ । कलेजको पृष्ठभूमि, पढाउने शिक्षक–शिक्षिका, पाठ्यक्रम, पढाउने विधि आदिका सम्बन्धमा बुझ्नुपर्छ । यसका साथै कलेजको वातावरण, कार्यक्रमसमेत बुझ्न सकिन्छ । सेवा सुविधाकलेजले भर्ना प्रक्रियाका क्रममा पुस्तकालय, खेलकुद, स्वास्थ्य आदि विभिन्न शीर्षकमा शुल्क लिन्छन् । उल्लेख गरेअनुसारको सेवा सुविधा कलेजमा उपलब्ध छ कि छैन बुझ्नुपर्छ । ती सुविधा विद्यार्थीले उपभोग गर्न पाउँछन् कि पाउँदैनन् भन्ने जानकारी पनि लिनुपर्छ । सम्बन्ध विस्तारआफ्ना छोराछोरीलाई पढाउने शिक्षक एवं प्रशासकसँग सम्बन्ध विस्तार गर्नुपर्छ । उनीहरूसँगको नियमित सम्पर्क र आत्मीय व्यवहारले सम्बन्ध विस्तारमा सहयोग मिल्छ । उनीहरूसँगको राम्रो सम्बन्धले आफ्ना छोराछोरीको पढाइमा टेवा पुग्छ । अवलोकन–मूल्यांकनकलेजमा आफ्ना छोराछोरीले कसरी पढिरहेका छन्, शिक्षक–शिक्षिकाले कसरी पढाइरहेका छन् भनेर नियमित अवलोकन–मूल्यांकन गर्नुपर्छ । पढाइएका कुरालाई आफ्ना छोराछोरीले कसरी ग्रहण गरिरहेका छन्, उनीहरूको व्यवहारमा कस्तो परिवर्तन आइरहेको छ भन्ने कुरा पनि बुझ्नुपर्छ । अतिरिक्त कक्षाको व्यवस्थासम्पूर्ण रूपमा तयारी राम्रो हुदाँहुँदै पनि कुनै विषयमा आफ्ना छोराछोरी कमजोर हुन सक्छन् । त्यसो भए अतिरिक्त कक्षाको व्यवस्था गरी उनीहरूको कमजोरी हटाउने प्रयास गर्नुपर्छ ।  

नारी संवाददाता , चैत्र ८, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

प्लस टुपछिको करियर

बालबालिकाहरूको करियर त्यतिबेला सफल हुन्छ जतिबेला उनीहरूको क्षमता र अभिभावकबीच तालमेल मिल्छ । जब आफ्ना सन्तान माथिल्लो क्लासमा पुग्दै जान्छन् वा प्लस टु सकेपछि आफ्नो करियरका बारेमा सोच्न थाल्छन् त्यतिबेला तनाव बढ्नु स्वाभाविक हो । करियरका बारेमा सोच्ने सही समय पनि प्लस टुपछि नै हो ।

सरस्वती कटुवाल, माघ ९, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

निरक्षर महिला–बालबालिका र भोलिको भविष्य

२०५८ सालको जनगणनाअनुसार नेपालमा पढ्न–लेख्न जान्नेहरू कुल जनसंख्याको ५३ दशमलव ७४ प्रतिशत रहेकोमा पुरुषको साक्षरता प्रतिशत करिब ६५ प्रतिशत छ भने महिला १ सयमा ४३ जनामात्र साक्षर छन् ।

नारी संवाददाता , भाद्र १०, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

शिक्षामा आमाको भूमिका

‘आमाको काख नै शिशुको पहिलो पाठशाला हो ।’ यो भनाइ जति प्रचलित छ उति नै सान्दर्भिक पनि । आमाको काखबाट तोतेबोली सिकेका शिशुले त्यहीँबाट जीवन उपयोगी पाठ सिक्छन् । शिशुलाई बोल्न,

नारी संवाददाता , जेष्ठ १४, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

विद्या धनम् सर्व धनम् प्रधानम्

रिया राइ , प्रि प्राइमरी हेड , सिद्धार्थ बिद्यापिठ ‘विद्या धनम् सर्व धनम् प्रधानम्’ भन्ने आदर्शबाट प्रेरित भएर कर्ममा लागिपरेकी रिया राइ शिक्षामा लागेको लामो समय भैसकेको छ ।

नारी संवाददाता , वैशाख ७, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

राजनीतिमा महिला

मुलुकमा नयाँ शक्ति प्रवाह भएको छ । पछिल्लो समयमाआएर नेतृत्वतहमामहिला सहभागिता बढ्दो छ । त्यसैगरी राजनीतिमापनिमहिलाको विजय र पहुँच चुलिँदो छ ।

नारी संवाददाता , चैत्र ११, २०७२

-- पुरै पढ्नुहोस् --

सिद्धार्थ बिद्यापिठ

क्तपुर गठ्ठाघरस्थित यो प्रि–स्कुलले आफ्नो उत्कृष्ट शिक्षा पद्धतिका कारण लोकप्रियताहासिल गरेको छ । २०५६ सालमा स्थापनाभएको यो स्कुल स्थानीय रूपमाअझलोकप्रिय छ ।

नारी संवाददाता , चैत्र ११, २०७२

-- पुरै पढ्नुहोस् --

हाइड एण्ड सिक मन्टेश्वरी

सानो भर्‍याङस्थित हाइड एण्ड सिक मन्टेश्वरीले स्थापना भएको करिब एक वर्षमै गुणस्तरीय शिक्षाका कारण धेरै अभिभावकको मन जितिसकेको छ ।

नारी संवाददाता , चैत्र १०, २०७२

-- पुरै पढ्नुहोस् --

हाइड एण्ड सिक मन्टेश्वरी

सानो भर्‍याङस्थित हाइड एण्ड सिक मन्टेश्वरीले स्थापना भएको करिब एक वर्षमै गुणस्तरीय शिक्षाका कारण धेरै अभिभावकको मन जितिसकेको छ ।

नारी संवाददाता , चैत्र ५, २०७२

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बालबालिकाहरुसंग कसरी बाड्ने भावात्मक मुद्दाहरु

बालबालिकाहरुसंग भावात्मक मुद्दाहरु बाडनु पर्छ तर त्यसकालागि निकै सावधानी अपनाउनु पर्छ । बालबालिकाहरुसंग कुनैपनि भावात्मक मुद्दा आदान प्रदान गर्दा उनीहरुको उमेरलाइ ध्यान पुरयाउनु पर्छ । उनीहरुसंग वार्ता गर्दा उनीहरुको उमेर तथा समयलाइ बिचार पुरयाउनु पर्छ ।

नारी संवाददाता , फाल्गुन १२, २०७२

-- पुरै पढ्नुहोस् --

परिक्षामा केन्द्रित हुने उपाय

विद्यार्थीलाई परीक्षामा कसरी केन्द्रित गराउने ? कुमुद छत्कुली भट्ट, संस्थापक प्रिन्सिपल, हाइड एण्ड सिक किन्डर गार्टेन

नारी संवाददाता , फाल्गुन ७, २०७२

-- पुरै पढ्नुहोस् --