व्यक्तित्व

अन्तर्मनको शक्ति

हाम्रो जीवनमा आउने उचार–चढाव पनि त्यति नै स्वाभाविक छ, जति मौसम परिवर्तन हुनु, रुख–बिरुवा मुर्झाउनु र पुन: त्यसमा नयाँ पालुवा पलाउनुलाई प्राकृतिक मानिन्छ । जसले यो प्रक्रियालाई सहजतापूर्वक स्वीकार गर्छन्, उनीहरू सुख–दु:ख दुवै स्थितिमा सन्तुलित र समभावमा रहन्छन् तर कतिपय मानिस भने यस्ता कठिनाइमा चाँडै डराउने अथवा हडबडाउने स्वभावका हुन्छन् । यसले उनीहरूको आत्मबल कमजोर बनाउँछ ।प्रकृतिले हामी सबैलाई विपरीत परिस्थितिको सामना गर्ने शक्ति समान रूपमा प्रदान गरेको छ, तर कतिपय मानिस आफ्नो अन्तर्मनको यो शक्तिलाई पहिचान गर्न सक्दैनन् र आफूसामु आउने स–साना बाधा–व्यवधानमै पनि चाँडै हडबडाउँछन् । आफ्नो अन्तर्मनको शक्ति पहिचान गर्ने व्यक्ति हरेक परिस्थितिमा शान्त एवं संयमित रहन्छ । आफ्नो मनलाई हरेक अवस्थामा संयमित राख्नु सबैभन्दा ठूलो चुनौती हो । मानव मन चञ्चल हुन्छ । यसको गति बिजुलीभन्दा पनि तेज हुन्छ । त्यसैले त श्रीमद्भगवतगीतामा भनिएको छ–‘इन्द्रियहरू बलवान् छन्, इन्द्रियभन्दा बलवान् मन हुन्छ र मनभन्दा पनि बलवान् हुन्छ बुद्धि ।  मनमा अलग–अलग भाव उत्पन्न हुन्छन् । कुनै राम्रो त कुनै नराम्रो । भय, क्रोध, चिन्ता आदि नकारात्मक भाव हुन् । प्रेम, सेवा, भक्ति, दान एवं निर्भरता सकारात्मक भाव हुन् । यसमा मनका अवगुणलाई हटाएर राम्रो गुणको विकास गर्नु आवश्यक हुन्छ । घर, गृहस्थी, व्यापार तथा कार्यालयमा कतिपय अवस्थामा मनुष्यको मनोबल कमजोर बन्न पुग्छ । मानिसहरू डरका कारण आफ्नो जीवनको लक्ष्यसम्म पुग्न सक्दैनन् । आफ्नो मनको अवगुणलाई हटाएर सद्गुणको विकास गर्न सबैभन्दा पहिले व्यक्तिको मनमा धैर्य हुनु आवश्यक छ । ज्ञान एउटा साधन हो, जसलाई जीवनभर त्यसरी नै स्वीकार गर्नुपर्ने हुन्छ जसरी स्वस्थ शरीर प्राप्तिका लागि हामी नियमित व्यायाम एवं योग अभ्यास गर्छौं ।कमजोर मनोबल बाहिरी कठिनाइभन्दा बढी हानिकारक हुन्छ ।अतीतका कठिनाइबाट निस्केर नै आजको वर्तमानमा बाँच्न सम्भव भएको छ । आजको कठिनाइदेखि डराएर भाग्ने प्रयत्न गर्दा भोलि अझ कठिन हुने सम्भावना हुन्छ । हिजोका आफ्ना गल्तीलाई बिर्सनु गलत कारण हुन्छ, त्यस्ता गल्तीलाई बिर्सदा गल्ती सच्याउने अवसर गुम्छ र गल्तीमै अल्झिने हो भने अघि बढ्न सकिँदैन । कठिन अवस्थाले हरेक पटक व्यक्तिको क्षमता, आत्मविश्वास, साहस, धैर्य एवं सकारात्मकताको परीक्षा लिन्छ । यो परीक्षामा उत्तीर्ण हुन सके अझ बढी प्रभावकारी बन्न सकिन्छ । अनुत्तीर्ण भए आफूलाई सुधार्ने र निखार्ने प्रयासको बाटोमा अग्रसर हुने प्रेरणा प्राप्त हुन्छ ।आत्मसम्मानका साथमा जिउने कलाले हाम्रो बुद्धिलाई प्रबल बनाउँछ । अरुबाट दया एवं सहानुभूतिको अपेक्षा राख्नु गलत हो । यो आत्मसम्मान र आत्मविश्वास दुवैका लागि विष हो । अत: आफ्नो सम्मान गर्नु आवश्यक छ । हरेक व्यक्ति अरूभन्दा फरक र आफैमा विशेष हुन्छ । आफूमा भएको विशेषतालाई बुझेर, त्यसमा निखार ल्याउनुपर्छ । त्यही विशेषता आफ्नो पहिचान हो र यसैले नै आफूलाई अरूभन्दा फरक बनाउँछ । बाहिरी शत्रुसित लड्न सचेतना एवं सतर्कता आवश्यक परेझैं अन्तर्मनको शत्रु अर्थात् आफ्नो कमजोरीसित लड्न सजगता तथा निरन्तर स्वमूल्यांकन जरुरी हुन्छ ।आफ्नो कमजोरीलाई बुझेर, त्यसको सुधारका लागि निरन्तरको प्रयास एवं सक्रियता आवश्यक छ । सबल पक्ष सदैव अवसर सिर्जना गर्ने माध्यम हो भने कमजोर पक्ष चुनौती प्रदान गर्ने बाटो । कमजोर पक्षलाई जित्न सके आत्मविश्वास बढ्छ र बाहिरी शत्रुसित लड्ने आँट, क्षमता एवं साहस वृद्धि हुन्छ । 

नारी संवाददाता , जेष्ठ १३, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

इगो भगाऔं

इगोबाट जोगिन सर्वप्रथम इमान्दारिताका साथ आफ्नो मनलाई नियालेर हेरौं । हरक्षण आफ्नो प्रशंसा सुन्न रुचाउनु तथा आफ्नो गल्तीका लागि माफी माग्न नरुचाउनु राम्रो संकेत होइन । आफूभित्रको अहंकारलाई सचेत ढंगले नियन्त्रण गर्ने प्रयास गर्नुपर्छ ।

नारी संवाददाता , चैत्र १६, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

खुसी रहौं र खुसी राखौं

अधिकांश दम्पती आलोचना र गुनासोबीचको अन्तर बुझ्न सक्दैनन् । कुनै काम वा कुराको साधारण आलोचनामा पनि उनीहरू रिसाउँछन् र जीवनसाथीसँग बोलचाल बन्द गरेर मौन धारण गर्छन् । श्रीमान्लाई श्रीमतीको तथा श्रीमतीलाई श्रीमान्को कुनै व्यवहारबाट समस्या छ भने एक–अर्काको समस्या बुझ्नुपर्छ र यसबाटै सहज रूपमा उक्त समस्याको समाधान पनि प्राप्त हुन्छ ।

नारी संवाददाता , फाल्गुन २, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

खुसी रहौं र खुसी राखौं

अधिकांश दम्पती आलोचना र गुनासोबीचको अन्तर बुझ्न सक्दैनन् । कुनै काम वा कुराको साधारण आलोचनामा पनि उनीहरू रिसाउँछन्् र जीवनसाथीसँग बोलचाल बन्द गरेर मौन धारण गर्छन् । श्रीमान्लाई श्रीमतीको तथा श्रीमतीलाई श्रीमान्को कुनै व्यवहारबाट समस्या छ भने एक–अर्काको समस्या बुझ्नुपर्छ र यसबाटै सहज रूपमा उक्त समस्याको समाधान पनि प्राप्त हुन्छ ।

नारी संवाददाता , माघ ५, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

अनुशासन मन्त्र

योजनाबद्ध ढंगले काम गर्दा, आफ्ना लागि लक्ष्य निर्धारित गर्दा तथा काम सुरु गर्नुअघि यसलाई कसरी पूरा गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा गम्भीर रूपमा सोच्दा अनुशासित हुन सहयोग मिल्छ ।

नारी संवाददाता , श्रावण १४, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

आफूलाई सुन्दर बनाऔं

अहिले जे पनि पैसाले किन्न तथा त्यसलाई परिवर्तन गर्न सकिन्छ भनिन्छ । त्यसैले व्यक्तित्व परिवर्तनका लागि अहिले थुपै्र संस्था पनि खुलेका छन् । ती संस्थामा महिलाहरूको व्यक्तित्व विकास गरिन्छ ।

नारी संवाददाता , वैशाख २५, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

शारीरिक अशक्त सुशीला सरकारी जागिरे

जन्मजात दुवै हात नभएकी सुशीला अहिले आन्तरिक राजस्व कार्यालय काठमाडौं क्षेत्र नम्बर–३ मा नायब सुब्बा पदको कार्यभार सम्हालिरहेकी छिन् ।

नारी संवाददाता , चैत्र ३०, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

ह्विलचियरको सहारामा खेल्ने बास्केटबल खेलाडी यामी

११ कक्षामा पढ्दापढ्दै ढाडको मेरुदण्डमा ट्युमर देखिएर अप्रेसन गराएपछि उनी उठ्न तथा हिँड्न नसक्ने भइन् ।

नारी संवाददाता , चैत्र २९, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

झमककुमारी प्रतिभाशाली नेपाली महिला स्रष्टा

झमककुमारी घिमिरे प्रतिभाशाली नेपाली महिला स्रष्टा हुन् । मस्तिष्क रोगद्वारा पीडित झमक उक्त रोगले पीडित विश्वकै १० प्रतिभाशाली साहित्यकारमध्ये एक हुन् । जन्मदेखि नै हातखुट्टा नचल्ने झमक उभिन, हिँड्न तथा बोल्न नसके पनि सुन्न र बुझ्न सक्छिन् ।

नारी संवाददाता , चैत्र २०, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

लिपिस्टिक प्रयोग गर्नुअघि विचार पुर्‍याऔं

जनस्वास्थ्य तथा वातावरण प्रबद्र्धन केन्द्रले नेपालमै पहिलो पटक विभिन्न दैनिक सौन्दर्य तथा उपभोग्य वस्तुहरूमा खासगरी प्रसाधनका वस्तुहरूमा रसायनसम्बन्धी अनुसन्धानमा आधारित प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्दै त्यस्ता समस्याहरूको समाधान पहिल्याउने प्रयास थालेको छ ।

नारी संवाददाता , चैत्र १५, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

व्यक्तित्व विकासका लागि

व्यक्तित्व बाहिरी आवरणमा मात्र भर पर्ने कुरा होइन, आफूलाई कसरी प्रस्तुत गरिन्छ भन्ने पनि हो । पहिरनले मात्र व्यक्तित्व निर्धारण गर्दैन बरु कसरी बोलिन्छ, कसरी खाइन्छ अनि कसरी हिँडिन्छ आदि कुरामा पनि आफ्नो व्यक्तित्व निर्भर रहन्छ ।

नारी संवाददाता , चैत्र १२, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --