फूल बारी

मुन क्याक्टस

नेपालमा भर्खर–भर्खर भित्रिएको क्याक्टस हो–मुन क्याक्टस । यो सानु खालको ग्राफ्टिङ क्याक्टस हो । काटिएको ठाउँमा म्युटेसन प्रक्रियाबाट कोलोरोफिलको तह हटेर रातो, हल्का नीलो, पहेंलो अनि सुन्तला रंगको पिगमेन्ट तयार हुन्छ जसलाई हामीले फूलका रूपमा देख्छौं । यो क्याक्टसको उद्गमस्थल अमेरिका हो । अर्जेन्टिना, पराग्वे, ब्राजिल तथा बोलिभियामा मात्र यसका ८० भन्दा बढी प्रजाति छन् । यसका दुई प्रकारका जात हुन्छन् ।१. माथिपट्टि रंग पैदा हुने मुन क्याक्टसको वैज्ञानिक नाम ग्याम्नोक्याल्सियम मिहानोभिची हो भने यो कतै–कतै हिबोटन क्याक्टसका नामले पनि चिनिन्छ ।२. अर्को प्रजाति हरियो रंगकै हुन्छ जसको वैज्ञानिक नाम ह्यालोसेरुस हो ।३.    मुन क्याक्टसका मसिना काँडा, हरियो बोट तथा बोटमाथिको भागमा फुल्ने रंगीचंगी फूलले सबैलाई मोहित तुल्याउँछ । यो क्याक्टस रोप्नुपूर्व केही कुरामा ध्यान पुर्‍याउनुपर्छ ।सूर्यको प्रकाशमुन क्याक्टस सीधा घाममा भन्दा इन्डोरमा राम्रोसँग विकास हुन्छ । कडा घामभन्दा हल्का घाम मन पराउने यो क्याक्टस पूर्णरूपमा घाममा राख्दा राम्रोसँग सप्रन सक्दैन । सजिलै स्याहारसुसार एवं व्यवस्थापन गर्न सकिने यो क्याक्टसलाई घरभित्रको सौन्दर्य बढाउन प्रयोग गरिन्छ ।तापक्रमकाठमाडौंको जस्तो हावापानी हुने ठाउँको घरभित्रको तापक्रममा यो क्याक्टस सजिलै सप्रन सक्छ भने गर्मीमा अलि गार्‍हो हुनसक्छ । मुन क्याक्टसको राम्रो वृद्धि–विकासका लागि चिसो मौसम नै उपयुक्त मानिन्छ । यद्यपि यसलाई अति चिसोबाट पनि जोगाउनुपर्छ ।पानी र सिंचाइक्याक्टस पानी कम हुने ठाउँमै राम्रोसँग सप्रन्छ । यसलाई त्यति धेरै पानीको आवश्यकता पर्दैन ।मलखादयसलाई मल पनि धेरै चाहिँदैन । यसको बढ्ने समय अप्रिलदेखि सेप्टेम्बरसम्म हो र त्यतिबेला महिनाको एकपटक मलखादको व्यवस्थापन गर्न सके राम्रो हुन्छ ।रोग तथा कीराको प्रकोपयो क्याक्टसमा खासै रोग तथा कीरा लाग्दैन । स्पाइडर माइट्स तथा मेलीबग्सजस्ता कीराले संक्रमण गर्न सक्छ । पानी बढी हुँदा यो क्याक्टसको फेद कुहिन्छ जसलाई रुट रट भनिन्छ ।कसरी तयार गर्ने मुन क्याक्टस ?मुन क्याक्टसलाई ग्राफ्टिङ गरी रंगीन क्याक्टस बनाइन्छ । यसका लागि रंगीन क्याक्टस ग्याम्नोक्याल्सियम मिहानोभिची तथा तल हरियो हुने ह्यालोसेरुस दुवै हुनुपर्छ । हरियो हुने ह्यालोसेरुसको टुप्पोलाई धारिलो चक्कुले होरिजेन्टल्ली काट्ने र त्यस्तै साइजका ग्याम्नोक्याल्सियम मिहानोभिचीको तल पट्टि काट्ने । त्यसपछि ह्यालोसेरुसको काटेको ठाउँमा रगट्ने । अब ह्यालोसेरुसको टुप्पो र ग्याम्नोक्याल्सियमको फेदमै काट्ने । यसलाई दुवै भाग टम्म मिल्ने गरी काट्नुपर्छ । दुवै काटिएको भाग जोडिसकेपछि रबरले ठिक्क सँग बाँध्ने । बाँधेको ३ हप्तासँगै बढ्न दिए ग्याम्नोक्याल्सियमको भागबाट रंगीन क्याक्टस फुल्छ । मुन क्याक्टसलाई ९ डिग्रीभन्दा माथिको तापक्रममा राख्नुपर्छ भने सिजनमा यसलाई मल–जल गरे ३–४ वर्ष बाँच्नसक्छ ।नेपालमा मुन क्याक्टसयस प्रकारको क्याक्टस काठमाडौं पकनाजोलस्थित कुमारी नर्सरीमा उपलब्ध छ्र । प्लास्टिकको पटमा उमारिएको मुन क्याक्टसको मूल्य प्रतिगोटा ३ सय ५० रुपैयाँ पर्छ । यो क्याक्टस कोरियाबाट आयात गरिन्छ । 

राजेन्द्र देवकोटा, कृषि विज्ञपुस २३, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

गोदावरी पुष्प प्रदर्शनी

मेलामा ४४ वटा व्यावसायिक स्टल, चार वटा अफिसियल स्टल तथा अर्को एउटा गरेर जम्मा ४९ वटा स्टल थिए । प्रदर्शनीमा फूल, बीउविजन तथा प्लास्टिकका गमला आदि समेत बिक्रीका लागि राखिएका थिए । प्रदर्शनीका क्रममा संचालित गोदावरी फूल प्रतियोगितामा सम्झना नर्सरी प्रथम, अरुण नर्सरी दोस्रो तथा एसआर नर्सरी तेस्रो भए ।

नारी संवाददाता , मंसिर ४, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

गमलामा सुन्दर बगैंचा

थोरै जमिन भएका वा जमिन नै नभएका, सानो बजेट हुने अनि फुर्सद नहुने पुष्पप्रेमीहरूका लागि पनि उत्तिकै उपयोगी छ गमला । गमलामा फूल रोपेर पनि आफ्नो इच्छा पूरा गर्न सकिन्छ । चिसो मौसममा गेट, कोठा तथा बरन्डामा गमला नै ढाक्ने गरी ढकमक्क फुलेका फूल हुन् वा न्यानो मौसममा बोटका पातै ढाक्ने गरी फुलेका फूलहरू नै किन नहुन् ?

नारी संवाददाता , कार्तिक २९, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

सुरुहुदै सयपत्रिको सिजन

यो फूल धेरै प्रजातीको हुन्छ । नेपालमा सयपत्रीको खेती सत्रौं शताब्दीको उतरार्द्धतिरै भित्रिएको तथ्य नीलतन्त्र नामक दस्तावेजमा छ । राँगा खसीको सयपत्रीजस्तै पत्रे आकार देखेर यसलाई सयपत्री भन्ने गरिएको हुनुपर्छ । तर यसमा पत्रैपत्र हुँदैन मसिनो मसिनो थुप्रै फूलको थुङ्गो बुके बनाएजस्तो हुन्छ । त्यसैले यसलाई गाउँघरमा अझै पनि थुङ्गेफूल भनिन्छ ।

राजेन्द्र देवकोटा , आश्विन २६, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

फूलको मौसम

असोज–कात्तिकलाई फूलको मौसम भनिन्छ । यो समयमा सयपत्री, मखमली, पारिजात, गुलाब, गोदावरी आदि अनेकौं फूल फुल्छन् । खुसी मनाउँदा, मायामा हुँदा, शोक पर्दा तथा अन्य विविध अवसरमा फूल अत्यावश्यक हुन्छ । फूललाई स्वच्छता र प्रेमको प्रतीक पनि मानिन्छ । ढकमक्क फूल फुलेको देखेर जोकसैको मन रमाउँछ ।

उपासना घिमिरे, आश्विन ८, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

फूल बिरुवाका लागि उपयुक्त समय

वर्षा बोट–बिरुवा रोप्ने, सार्ने र फुल्ने मौसम हो । बिरुवा रोप्ने, सार्ने आदि काम विशेषत: वर्षामै गरिन्छ । वर्षा फूल तथा फलफूल रोप्ने समय पनि हो । सुन्तला, अनार, जुनार, अम्बा, भोगटे, स्याउ आदि फलफूल वर्षामै रोपिन्छ ।

नारी संवाददाता , श्रावण ३०, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

चितवनमा फूलैफूल

अहिले व्यावसायिक फूलखेती गर्नेहरूको संख्या बढ्दो छ । फूलको माग बढेसँगै यसको खेती गर्नेहरूको संख्या पनि बढेको हो । धेरैले तिहारको मौका छोप्दै सयपत्री फूल लगाउँछन् तर चितवनमा भने सधै सबै ठाउँमा प्रयोग हुने फूलको खेती गरिएको छ ।

विमल खतिवडा, असार २८, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

फूल थरीथरीका

घर वरिपरि फुल्ने विभिन्न प्रकारका फूलले जे कसैलाई हर्षित तुल्याउँछ । घरको वातावरण सुन्दर तथा रमणीय बनाउने फूलको वासना तथा यसको रंगीबिरंगी बनावटले बगैचामा फरक आयाम थप्छ । हिजोआज नेपाली घर–आँगनमा पनि विविध प्रकारका फूल रोप्ने तथा तिनलाई फरक–फरक तरिकाले उमार्ने–सजाउने चलन बढिरहेको छ ।

नारी संवाददाता , माघ २३, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

गुलाफ : प्रेमदेखि जीवनसम्म

कुनै पनि प्रेमीलाई आफ्नी प्रेमिका प्यारी लाग्छिन् । उनको मुहार जस्तोसुकै होस् प्राय: प्रेमीले साँच्चिकै सुन्दर, निर्दोष र मायालु भनेर आफ्नी प्रेमिकाको सौन्दर्यको प्रशंसा गर्छन् । ‘संसारमा तिमीजति राम्री अरू कोही छैन’–प्रेमीले प्रेमिकालाई फूलसँग तुलना गर्दै फुक्र्याउँछन् । ‘तिमी यति कोमल छ्यौ कि गुलाफसँग मात्र त्यसको तुलना गर्न सकिन्छ ।’

बालिका थपलिया, माघ २, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कम हेरचाहमा बढी सजावट

इन्टेरियरलाई सुन्दर बनाउन पानी कम लाग्ने क्याक्टसलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्छ । यसमा सुन्दर, वासनादार तथा रंगीन फूल पनि फुल्छ ।

नारी संवाददाता , पुस २०, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बेगोनिया सेम्पर फ्लोरेन्सर

हालै जर्मनीमा राइगरबिगोनियन हाइब्रिड निकालिएको छ । उपयुक्त वातावरण पाए यो फूल वर्षभरि फुल्छ । यसको पात गोलाकार एवं रंग कत्था मिसिएको हरियो हुन्छ ।

नारी संवाददाता , पुस १३, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --