फूल बारी

भवनभित्र फूल सजावट फ्लावर एरेजमेन्ट तथा इकेबाना

 परिवर्तनशील समयसँगै मानिसको इच्छा, आकांक्षा तथा आवश्यकतामा पनि परिवर्तन हुुँदै गएको छ । पहिलेदेखि नै घरको आँगनवरिपरि विभिन्न थरिका फूल रोपेर घरलाई सुन्दर बनाउने चलन थियो । त्यो अहिले पनि कायमै छ । त्यही चलनलाई परिमार्जित गरी आधुनिक शैलीबाट आँगनवरिपरिको खुल्ला भाग तथा बगैंचा सजाउने चलनको सुरुवात धेरै पहिलेदेखि नै चलिसकेको छ । सानो क्षेत्रफलमा घर, भवन निर्माण गरे पनि फूल रोप्ने ठाउँ र गमलाले भने आफ्नो स्थान पाएकै हुन्छन् । फूलबाट एक किसिमको स्वर्गीय आनन्द पनि प्राप्त हुन्छ ।घरअगाडि ढकमक्क फुलेको फूलले सबैको मन लोभ्याउँछ । अझ मौसमी फूलले चाडपर्वको संकेत गर्दै मानिसको जीवन पनि प्रतिबिम्बित गर्छन् । हुरी–बतास, घाम–पानी केही नभनी निरन्तर मुस्कुराइरहने यी हरिया बोट–बिरुवा तथा फूलको सुन्दरताले आनन्दित तुल्याउँछन् । त्यसैले जतिसुकै सानो ठाउँ भए पनि मानिसले फूल रोप्ने ठाउँ छुट्याउँछन् ।विभिन्न रंग तथा किसिमका फूललाई आपसमा मिलाएर एउटा थिम लिएर आकर्षक ढंगबाट मिलाउने कलालाई फ्लावर एरेजमेन्ट भनिन्छ । फूलको गुच्छा, बुके होस् वा विभिन्न प्रकारका भाँडामा सजाइएको सुन्दर एरेजमेन्ट, यो त्यत्तिकै सुन्दर र आकर्षक देखिन्छ । प्राय: सबै देश र ठाउँमा मौसमअनुसार पाइने फूलका प्रकारका साथै आफ्नो रुचिअनुरूप फरक–फरक शैलीमा फ्लावर एरेजमेन्ट गरिन्छ । यति मात्र नभई स्थानअनुरूप सुहाउँदो फ्लावर एरेजमेन्ट गर्दा सुन्दरतामा थप निखार आउँछ । आवासीय भवनदेखि लिएर व्यावसायिक भवनसम्म यसको उत्तिकै महत्व छ ।इकेबाना पनि एक किसिमको फ्लावर एरेजमेन्टजस्तै देखिन्छ । यो एरेजमेन्टले आफ्नो छुट्टै किसिमको महत्व बोकेको छ । यसको आफ्नो छुट्टै शैली र नियम छ । आकार, मेल तथा ब्यालेन्स नै इकेबानाको मुख्य नियम हो । इकेबाना तयार पार्दा फूल–हाँगामात्र नभई इकेबाना तयार पारिने भास अथवा भाँडासँग पनि त्यत्तिकै ब्यालेन्स मिल्नुपर्ने हुन्छ । जापानी भाषामा ‘इके’ भन्नाले जीवित र मिलाउनु भन्ने बुझिन्छ भने बाना अथवा हाना भन्नाले फूललाई जनाउँछ । त्यसैले फूललाई राम्रोसँग मिलाएर लामो समयसम्म जीवित राखी त्यसबाट पाइने सुन्दरताको भरपूर आनन्द लिनु नै इकेबानाको प्रमुख उद्देश्य हो । जापानीहरू सानो कुराको पनि त्यत्तिकै महत्व राख्छन्, त्यसलाई मनन गर्छन् र सकेसम्म लामो समयसम्म त्यही वस्तुलाई टिकाएर आनन्द लिन खोज्छन् । यो यस्तो कला हो जसले मानिसलाई प्रकृतिसँग जोड्छ । यसको मुख्य वस्तु भनेको फूलका गुच्छा, पात तथा हाँगाका साथै स–साना कोपिला नै हुन् । यो कलाको मुटु यिनै जीवित वस्तुबाट सिर्जित रंग र सुन्दर वस्तुबाट सिर्जना हुने आकारको सुन्दरता हो । जापानीहरू प्रकृतिप्रेमी हुन्छन् र प्रकृतिसँग नजिक हुन मन पराउँछन् ।त्यसैले यिनीहरू गगनचुम्बी भवनभित्रको अपार्टमेन्ट होस् वा छुट्टै बंगला तथा घर सानो स्पेस वा गमलामा पनि हरिया बोट–बिरुवा लगाएर वा इकेबाना नै कोठाभित्र सजाएर भए पनि प्रकृतिसँग नजिक हुन खोज्छन् । इकेबानाले मानिसको जीवनको प्रतिबिम्ब पनि हो । इकेबानामा जति फूल प्रयोग गरिन्छ त्यति नै हाँगा–बिंगा, घाँस, पात, ढुंगा तथा लेउ पनि प्रयोग हुन्छ । यी सबै वस्तुको समायोजनसँगै कुन थिमको इकेबाना बनाउने हो त्यसको अध्ययन गर्नुपर्छ । त्यसपछि सबैलाई मिलाएर सोही थिमअनुसार प्रोपर फर्म तथा ब्यालेन्सलाई ध्यान दिएर क्रमश: फूल तथा हाँगालाई एंगलमा काटेर स्पोन्ज तथा काँटीमा अड्याउनुपर्छ । स्पोन्ज भने इकेबाना राखिने भाँडा अथवा टोकरीभित्र मिल्ने गरी काटेर राख्नुपर्छ ।पहिले–पहिले हरेक दिन फूलदानीको पानी फेरेर फूललाई सकेसम्म बढी समयसम्म ताजा राख्ने चलन थियो भने अहिले आधुनिक शैलीका प्रिजरभेटिभ्सका साथै पानी भिजाइएको स्पन्ज आदिको प्रयोगले फूलहरू महिनौंसम्म पनि ताजा रहन्छन् । हिजोआज फ्लावर एरेन्जमेन्ट एवं इकेबानाका लागि विभिन्न किसिमका फूलदानीदेखि लिएर हातले बुनिएका टोकरीको प्रयोग पनि बढ्दै गएको छ । अहिले धेरै महँगा सामानले मात्र घर सजाउन सकिन्छ भन्ने कुरा पनि गलत साबित भएको छ । साधारण फूल, हाम्रै वरपर पाइने फूल, हाँगा, पात आदि प्रयोग गरिएको कलाले पनि घरका विभिन्न भागलाई त्यत्तिकै सुन्दर र आकर्षक बनाउन सकिन्छ । इकेबाना तथा फ्लावर एरेन्जमेन्ट घरको लिभिङ रुम, बेड रुम, किचेनदेखि लिएर घरभित्र छिर्ने प्यासेज तथा लबीमा पनि राख्न सकिन्छ । थोरै ठाउँ मात्र ओगट्ने यो कलाबाट सिर्जित एरेन्जमेन्ट राख्दा त्यो स्पेसको शोभा बढ्छ । सुन्दर वस्तु आँखा सामुन्ने देख्दा वा रहँदा अवश्य पनि घरमा सुन्दर विचार र सभ्य वातावरण सिर्जना हुन्छ । 

लक्ष्मी खड्का, इन्टेरियर डिजाइनरभाद्र १, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कौसीमै अर्गानिक तरकारी खेती

कौसी खेती घरको छतमा गमलामा तरकारी रोपेर गरिने खेती हो । परम्परागत तरिकाले गरिँदै आएको कौसी खेतीमा थोरै नयाँ प्रविधि प्रयोग गरी धेरै फाइदा लिन सकिन्छ । परम्परागत कौसी खेती गर्दा माटो वा सिमेन्टको गर्‍हौं गमला छतमा राखिन्थ्यो, जसमा धेरै तौल भएकाले घरलाई असर पर्ने, भूकम्प आउँदा खस्न सक्ने, हावाहुरीमा समस्या सिर्जना हुने सम्भावना हुन्थ्यो ।

नारी संवाददाता , असार २२, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

पुष्प मेला

स्वच्छ वातावरण तथा आर्थिक समृद्धिका लागि पुष्प व्यवसाय भन्ने नाराका साथ कृषि विकास मन्त्रालय एवं पुष्प विकास केन्द्रको सहकार्यमा फ्लोरिकल्चर एसोसिएसन नेपालले भृकुटीमण्डपमा उक्त पुष्प मेला आयोजना गरेको हो ।

नारी संवाददाता , असार ६, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

चिटिक्क करेसाबारी

रोप्न तयार भएको बिरुवा नर्सरीबाट ल्याएर भुइँ वा गमलामा रोप्न सकिन्छ । डेढदेखि दुई फिटसम्मको दूरीमा बिरुवा रोप्नु उपयुक्त हुन्छ । बिरुवा हुर्कंदै गएपछि त्यसलाई सहारा दिन काठको बार लगाउनुपर्छ ।

नारी संवाददाता , वैशाख २६, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

माग बढ्दो छ कटफ्लावरको

संसारमा सबैभन्दा बढी कटफ्लावरको कारोबार हल्यान्डमा हुन्छ । हल्यान्डले सुरु–सुरुमा जर्मनीमा कटफ्लावर निर्यात गथ्र्याे भने अहिले धेरै देशमा पठाउँछ । कोलम्बिया र इक्वेडरले अमेरिकामा गुलाफको निर्यात बढी गर्छन् ।

राजेन्द्र देवकोटा, कृषि विज्ञवैशाख २१, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

ढकमक्क फुल्ने स्वस्थानी फूल

स्वस्थानी फूल चहकिलो सुन्तला रंगको, सुन्तला रातो अनि गाढा सुन्तला रंगको गरी तीन रंगमा फुल्छ । यो फूलमा सुगन्ध हुँदैन भने फल हरियो रंगको हुन्छ अनि फल पनि सुगन्धरहित हुन्छ । हमिङ बर्ड जुन संसारकै सबैभन्दा सानो चरा हो, यो फूलप्रति निकै आकर्षित हुन्छ ।

नारी संवाददाता , माघ १५, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मुन क्याक्टस

काठमाडौंको जस्तो हावापानी हुने ठाउँको घरभित्रको तापक्रममा यो क्याक्टस सजिलै सप्रन सक्छ भने गर्मीमा अलि गार्‍हो हुनसक्छ । मुन क्याक्टसको राम्रो वृद्धि–विकासका लागि चिसो मौसम नै उपयुक्त मानिन्छ । यद्यपि यसलाई अति चिसोबाट पनि जोगाउनुपर्छ ।

राजेन्द्र देवकोटा, कृषि विज्ञपुस २३, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

गोदावरी पुष्प प्रदर्शनी

मेलामा ४४ वटा व्यावसायिक स्टल, चार वटा अफिसियल स्टल तथा अर्को एउटा गरेर जम्मा ४९ वटा स्टल थिए । प्रदर्शनीमा फूल, बीउविजन तथा प्लास्टिकका गमला आदि समेत बिक्रीका लागि राखिएका थिए । प्रदर्शनीका क्रममा संचालित गोदावरी फूल प्रतियोगितामा सम्झना नर्सरी प्रथम, अरुण नर्सरी दोस्रो तथा एसआर नर्सरी तेस्रो भए ।

नारी संवाददाता , मंसिर ४, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

गमलामा सुन्दर बगैंचा

थोरै जमिन भएका वा जमिन नै नभएका, सानो बजेट हुने अनि फुर्सद नहुने पुष्पप्रेमीहरूका लागि पनि उत्तिकै उपयोगी छ गमला । गमलामा फूल रोपेर पनि आफ्नो इच्छा पूरा गर्न सकिन्छ । चिसो मौसममा गेट, कोठा तथा बरन्डामा गमला नै ढाक्ने गरी ढकमक्क फुलेका फूल हुन् वा न्यानो मौसममा बोटका पातै ढाक्ने गरी फुलेका फूलहरू नै किन नहुन् ?

नारी संवाददाता , कार्तिक २९, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

सुरुहुदै सयपत्रिको सिजन

यो फूल धेरै प्रजातीको हुन्छ । नेपालमा सयपत्रीको खेती सत्रौं शताब्दीको उतरार्द्धतिरै भित्रिएको तथ्य नीलतन्त्र नामक दस्तावेजमा छ । राँगा खसीको सयपत्रीजस्तै पत्रे आकार देखेर यसलाई सयपत्री भन्ने गरिएको हुनुपर्छ । तर यसमा पत्रैपत्र हुँदैन मसिनो मसिनो थुप्रै फूलको थुङ्गो बुके बनाएजस्तो हुन्छ । त्यसैले यसलाई गाउँघरमा अझै पनि थुङ्गेफूल भनिन्छ ।

राजेन्द्र देवकोटा , आश्विन २६, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

फूलको मौसम

असोज–कात्तिकलाई फूलको मौसम भनिन्छ । यो समयमा सयपत्री, मखमली, पारिजात, गुलाब, गोदावरी आदि अनेकौं फूल फुल्छन् । खुसी मनाउँदा, मायामा हुँदा, शोक पर्दा तथा अन्य विविध अवसरमा फूल अत्यावश्यक हुन्छ । फूललाई स्वच्छता र प्रेमको प्रतीक पनि मानिन्छ । ढकमक्क फूल फुलेको देखेर जोकसैको मन रमाउँछ ।

उपासना घिमिरे, आश्विन ८, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --