फूल बारी

बहुवर्षीय फूल एजेलिया

एजेलिया नेपालमा लोकप्रिय फूलमध्ये एक हो । बहुवर्षीय यो फूल विभिन्न रंगमा झपक्क फुल्ने हुँदा प्राय: सबै नर्सरी तथा फूलप्रेमीहरूले मन पराउँछन् । गुराँस प्रजातिको यो फूल Ericaceae परिवारअन्तर्गत पर्छ भने यसका हालसम्म ८ सय प्रजाति तथा १० हजार जात विश्वका विभिन्न देशमा फैलिएका छ्रन् ।एजेलिया मुख्यत: दुई प्रकारको हुन्छ । पहिलो सदाबहार र अर्को पतझर वर्गमा पर्ने एजेलिया । अमेरिकन एजेलिया पतझर र एसियन एजेलिया सदाबहार हरियो प्रकृतिको हुन्छ्र । नेपालमा पट तथा गार्डेन प्रजातिको एजेलिया पाइन्छ तर पतझर वर्गको एजेलिया भने पाइँदैन ।मुख्यतया मे र जून महिनामा फुल्ने यो फूल कलेजी, सुन्तला तथा सेतो रंगको हुन्छ्र । यद्यपि जात र ठाउँ हेरी यसको फुल्ने मौसम फरक हुनसक्छ । फूल फुल्दा फनेल अर्थात् सोली आकारमा फुल्ने सिंगल एजेलियाको ५ वटा पत्रदल हुन्छ भने डबलको ३० वटाभन्दा बढी पत्रदल हुन्छ । हेर्दा सिंगलभन्दा डबल राम्रो देखिन्छ्र । नेपालमा २८ प्रकारका एजेलिया फेला पार्न सकिन्छ । नेपालमा धेरै जातका एजेलिया पाइने ठाउँ बाँसबारीस्थित इस्टान्र्डड नर्सरी हो ।उत्पत्ति यो फूलको उत्पत्ति उत्तर अमेरिका तथा पूर्वी एसियामा भएको मानिन्छ्र । यो फूल करिब २ दशमलव ५ मिटरसम्म अग्लो हुन्छ भने केही मात्रामा त्यसको ठीक आधा मात्र अग्लो हुन्छ ।लोकप्रिय वनस्पति बीउ, कटिङ र ग्राफ्टिङ  विधिद्वारा यसको विस्तार गर्न सकिन्छ तर नेपालमा धेरैजसो कटिङ विधिबाट नै नयाँ बिरुवा तयार गरिन्छ्र । नेपालमा जापान र अन्य पूर्वी एसियाबाट यसको बिरुवा भित्रिन्थ्यो । एजेलियाको सदाबहार जातलाई प्रसारण गर्न सजिलो हुन्छ, पतझर जातको तुलनामा ।नेपालमा सुरुमा गार्डेन प्रजातिको एजेलिया लगाइन्थ्यो भने करिब डेढ दशक पहिले यूरोपबाट पट प्रजातिको एजेलिया ल्याएर खेती गर्न थालिएपछि यो नेपालमा लोकप्रिय भएको हो । एजेलिया हाल भारतको दार्जीलिङ तथा कालिम्पोङबाट सजिलै नेपाल भित्रिन्छ । अमेरिकामा पतझर वर्गको एजेलिया लोकप्रिय छ । यसको पात वर्षामा एकपटक झर्छ । पतझर प्रजातिको पात सदाबहार जातको तुलनामा केही ठूलो हुन्छ भने त्यो केही बढी चिसो खप्न सक्ने खालको हुन्छ । सदाबहार प्रजातिले धेरै चिसो खप्न सक्दैन ।तापक्रम एजेलिया प्राय: धेरै प्रकारको हावापानी पनि खप्न सक्ने खालको हुन्छ तर गर्मी मौसममा ३० देखि ३१ डिग्री तापक्रम हुनुपर्छ । गर्मी मौसममा यसको फूल लामो समयसम्म बोटमा रहँदैन ।माटो एजेलिया अम्लीय माटोमा राम्रोसँग हुर्कन्छ । यसका लागि प्रशस्त प्रांगारिक पदार्थ भएको चिस्यान माटो उपयुक्त हुन्छ । गमला तथा कन्टेनरमा रोप्दा पानी जम्न दिनुहुँदैन । केही एजेलिया छहारी र धेरै प्रकाश पर्ने ठाउँमा राम्रोसँग सप्रन्छ तर मध्यान्हमा घामको सीधा प्रकाश पर्‍यो भने फूलको आयु कम हुन्छ । मलखाद मलखादबिनाको बिरुवा स्वस्थ हुँदैन । स्वस्थ तथा गुणस्तरीय फूल फुलाउन मलखाद आवश्यक हुन्छ । बिरुवा रोप्दा पाकेको कम्पोस्ट, भर्मी कम्पोस्ट मल ५ केजी प्रतिबोट तथा भाँडोमा हो भने २ केजी कम्पोस्ट माटोसँग मिसाएर रोप्नु उपयुक्त हुन्छ्र । झोल मल प्रयोग गर्ने हो भने ५ एमएल प्रतिलिटर पानीमा मिसाई प्रत्येक २ हप्ताको फरकमा छर्नुपर्छ । रोग तथा कीरा लागेका बेला गाईको मल प्रयोग गर्नुहुँदैन ।एजेलियालाई अम्लीय माटोको खाँचो हुने हुँदा सल्लोको सुकेको पात तथा कोकोपिट मिसाएर प्रयोग गर्न सकिन्छ । प्रांगारिक मलले बोट–बिरुवाको वृद्धि विकासमा मद्दत पुर्‍याउँछ । माटोमा रोपिने फूलका लागि यो अति उत्तम साबित हुन्छ ।रोग तथा कीरा माटोमा बस्ने खुम्रे कीराले यसको नरम तथा मसिनो जरा खाइदिन्छ र बिरुवा ओइलिन्छ । यस प्रकारको कीराको संक्रमण पट तथा गमलामा भन्दा माटोमा बढी हुन्छ्र । एजेलियामा पात बेर्ने कीरा, पात खाने झुसिलकीरा तथा फूलमा लाग्ने मिलिबगको संक्रमण बढी हुन्छ जसले बोटको वृद्धि विकास अवरुद्ध तुल्याउँछ ।रोग तथा कीराको उपचार माटोमा बस्ने खुम्रे कीराको नियन्त्रणका लागि माटोमा प्रयोग गरिने विषादी प्रयोग गर्नुपर्छ । माटोमा प्रयोग गरिने हुँदा यसको मात्रा माटोको क्षेत्रफल एवं भाँडाको आकारमा भर पर्छ । भाँडामा रोपेको भए प्रतिभाँडा साधारणतया २ ग्रामसम्म प्रयोग गर्न सकिन्छ । डाइ मेथोएट १ एमएल प्रतिलिटर पानीमा मिसाएर ड्रेंच गरे माटोमा बस्ने खुम्रे कीरा नियन्त्रण हुन्छ । क्लोरोपाइरिफसको घोल १ एमएल प्रतिलिटर पानीमा मिसाई छर्दा झुसिलकीरा, पात बेरुवा तथा मिलिबग नियन्त्रणमा आउँछ । ढुसीजन्य रोग नियन्त्रणका लागि कार्बेंन डाजिम तथा मेंकोजेबको घोल १ एमएल प्रतिलिटर पानीमा मिसाएर छर्कनुपर्छ ।

राजेन्द्र देवकोटा, कृषि विज्ञपुस १४, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

फूल व्यवसाय र आत्मानिर्भरता

अहिले पनि करोडौँ रुपैयाँका फूल विदेशबाट आयात हुने गरेको छ । नेपालमा अहिले १ सय ४१ हेक्टर क्षेत्रफलमा फूल खेती हुन्छ । फूल खेती तथा व्यवसायमा ४१ हजारभन्दा बढी व्यक्ति प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष रूपमा आश्रित छन् ।

नारी संवाददाता , पुस ८, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

जाडो मौसम र फूल

यो मौसममा पिटुनिया, सुइट पी, विन्टर ज्यासमिन, क्यालेन्डुला, क्यामेलिया, असर्फी फूल, डेफोडिल, टुलिप आदि सप्रन्छन् । यी फूलले जाडो मौसमको वातावरणलाई रमणीय बनाउँछन् ।

नारी संवाददाता , मंसिर ९, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

फूलको मौसम

फूलका लागि जाडो तथा गर्मी मौसम दुवै उपयुक्त छन् । मौसमअनुसारका फूलका बिरुवा छनोट गर्नुपर्छ । कतिपय फूलका बीउ नेपालमै पाइन्छन् भने कतिपय बीउ भारतलगायत अन्य देशबाट आयात गरिन्छ । नेपालमा करिब ६ सय किसिमका फूल पाइने भए पनि चाडपर्वमा सयपत्री, गोदावरी तथा मखमली फूलको माग बढी हुन्छ ।

मीनबहादुर तामाङ, कार्तिक २१, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

भर्टिकल प्लान्टर

वातावरणमैत्री यो भर्टिकल प्लान्टर दिगो र टिकाउ पनि हुन्छ जसले घरको इन्टेरियर, बाहिरी भाग तथा बगैंचालाई अझ आकर्षक बनाउँछ । सानो घर, अपार्टमेन्ट वा हाउजिङमा बस्नेहरूका लागि ह्यनगिङ प्लान्टर एकदमै उपयुक्त मानिन्छ ।

राजेन्द्र देवकोटा, कृषि विशेषज्ञभाद्र १४, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

भवनभित्र फूल सजावट फ्लावर एरेजमेन्ट तथा इकेबाना

घरअगाडि ढकमक्क फुलेको फूलले सबैको मन लोभ्याउँछ । अझ मौसमी फूलले चाडपर्वको संकेत गर्दै मानिसको जीवन पनि प्रतिबिम्बित गर्छन् । हुरी–बतास, घाम–पानी केही नभनी निरन्तर मुस्कुराइरहने यी हरिया बोट–बिरुवा तथा फूलको सुन्दरताले आनन्दित तुल्याउँछन् । त्यसैले जतिसुकै सानो ठाउँ भए पनि मानिसले फूल रोप्ने ठाउँ छुट्याउँछन् ।

लक्ष्मी खड्का, इन्टेरियर डिजाइनरभाद्र १, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कौसीमै अर्गानिक तरकारी खेती

कौसी खेती घरको छतमा गमलामा तरकारी रोपेर गरिने खेती हो । परम्परागत तरिकाले गरिँदै आएको कौसी खेतीमा थोरै नयाँ प्रविधि प्रयोग गरी धेरै फाइदा लिन सकिन्छ । परम्परागत कौसी खेती गर्दा माटो वा सिमेन्टको गर्‍हौं गमला छतमा राखिन्थ्यो, जसमा धेरै तौल भएकाले घरलाई असर पर्ने, भूकम्प आउँदा खस्न सक्ने, हावाहुरीमा समस्या सिर्जना हुने सम्भावना हुन्थ्यो ।

नारी संवाददाता , असार २२, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

पुष्प मेला

स्वच्छ वातावरण तथा आर्थिक समृद्धिका लागि पुष्प व्यवसाय भन्ने नाराका साथ कृषि विकास मन्त्रालय एवं पुष्प विकास केन्द्रको सहकार्यमा फ्लोरिकल्चर एसोसिएसन नेपालले भृकुटीमण्डपमा उक्त पुष्प मेला आयोजना गरेको हो ।

नारी संवाददाता , असार ६, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

चिटिक्क करेसाबारी

रोप्न तयार भएको बिरुवा नर्सरीबाट ल्याएर भुइँ वा गमलामा रोप्न सकिन्छ । डेढदेखि दुई फिटसम्मको दूरीमा बिरुवा रोप्नु उपयुक्त हुन्छ । बिरुवा हुर्कंदै गएपछि त्यसलाई सहारा दिन काठको बार लगाउनुपर्छ ।

नारी संवाददाता , वैशाख २६, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

माग बढ्दो छ कटफ्लावरको

संसारमा सबैभन्दा बढी कटफ्लावरको कारोबार हल्यान्डमा हुन्छ । हल्यान्डले सुरु–सुरुमा जर्मनीमा कटफ्लावर निर्यात गथ्र्याे भने अहिले धेरै देशमा पठाउँछ । कोलम्बिया र इक्वेडरले अमेरिकामा गुलाफको निर्यात बढी गर्छन् ।

राजेन्द्र देवकोटा, कृषि विज्ञवैशाख २१, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

ढकमक्क फुल्ने स्वस्थानी फूल

स्वस्थानी फूल चहकिलो सुन्तला रंगको, सुन्तला रातो अनि गाढा सुन्तला रंगको गरी तीन रंगमा फुल्छ । यो फूलमा सुगन्ध हुँदैन भने फल हरियो रंगको हुन्छ अनि फल पनि सुगन्धरहित हुन्छ । हमिङ बर्ड जुन संसारकै सबैभन्दा सानो चरा हो, यो फूलप्रति निकै आकर्षित हुन्छ ।

नारी संवाददाता , माघ १५, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --