फूल बारी

ढकमक्क फुल्ने स्वस्थानी फूल

कतै स्वस्थानी फूल त कतै सुन्तला फूल त कतै अन्य नामले चिनिने यो फूलको खासै नेपाली नाम भने छैन । यो फूल अंग्रेजीमा फ्लेम भाइन नामले परिचित छ । यो फूल हिउँदमा फुल्छ । यो बगैंचा, घर तथा कौसी, भित्ता तथा रुखहरूमा फैलिएर सुन्तला रंगमा ढकमक्क फुल्ने सौन्दर्य प्रदायक फूल हो ।यो लहरे फूल राम्रोसँग हुर्कने स्वभावको हुन्छ । बढ्ने ठाउँसँगै सहारा वा टेको पाएको अवस्थामा यो राम्रोसँग झाँगिन्छ । छिटो बढ्ने र धेरै लामो लहरा हुने यो फूललाई व्यवस्थापन गर्न भने केही कठिन हुन्छ । हिउँदमा फुल्ने यसको रंग र फुलले हरेकलाई आनन्द प्रदान गर्छ । घाम लाग्ने र आंशिक रूपमा छहारी मन पराउने यो फूल ८ देखि १२ मिटरसम्म फैलन्छ तसर्थ यसलाई टेको वा आड भने अनिवार्य दिनुपर्छ ।स्वस्थानी फूल चहकिलो सुन्तला रंगको, सुन्तला रातो अनि गाढा सुन्तला रंगको गरी तीन रंगमा फुल्छ । यो फूलमा सुगन्ध हुँदैन भने फल हरियो रंगको हुन्छ अनि फल पनि सुगन्धरहित हुन्छ । हमिङ बर्ड जुन संसारकै सबैभन्दा सानो चरा हो, यो फूलप्रति निकै आकर्षित हुन्छ ।सदाबहार, नरम काण्ड अनि लामो लहराका रूपमा बढ्ने यो फूल प्राय: जाडो मौसम त कतै–कतै वसन्त ऋतुमा फुल्छ । ट्युब आकारको यो फूल ६–७ सेन्टिमिटर लामो हुन्छ भने फुल्दा हाँगाको टुप्पामा गुच्छाजस्तो देखिन्छ । यसको पात गाढा हरियो र पातको अन्ततिर एक प्रकारको मुन्टा हुन्छ जसले कुनै आड लिने वस्तुलाई समात्छ ।उत्पत्ति : यो फूलको उत्पत्ति ब्राजिल, अर्जेन्टिना तथा पराग्वेको उत्तरी भागबाट भएको हो ।हावापानी तथा माटो : अम्लीय र क्षारीय दुवै प्रकृतिको माटोमा सप्रने यो फूल फुल्दा सुक्खा र कम चिस्यान भए पनि हुन्छ भने यसको वृद्धिका लागि भने पर्याप्त चिस्यानको आवश्यकता पर्छ । यतिबेला यसका लागि सापेक्षित आद्र्रता र तापक्रमसमेत उच्च हुनुपर्छ । पानी नजम्ने, प्रशस्त प्रांगारिक पदार्थ भएको माटोमा यसको राम्रो विकास हुन्छ । यो फूलका लागि चिम्टैलो तथा दोमट माटो उपयुक्त मानिन्छ ।वानस्पतिक प्रसारण : यो प्रजातिको फूलको प्रसारण प्राय: नरम काण्डलाई कटिङ गरी गरिन्छ । करिब २० देखि ३० सेन्टिमिटरसम्मको हाँगामा प्रशस्त मात्रामा अन्तरगाँठो हुनुपर्छ । कटिङ गरिएको हाँगालाई यसको सुषुप्तावस्था भनिन्छ । जब यसको पात झर्न सुरु गर्छ त्यही नै यसको सुषुप्तावस्था हो । यही बेला कटिङ गरी रोप्दा नयाँ बिरुवा प्राप्त गर्न सकिन्छ । यसरी बिरुवा रोपिएको पहिलो वर्ष खासै फूल फुल्दैन भने दोस्रो वर्षदेखि राम्रोसँग फूल फुल्छ ।सिंचाइ : बिरुवालाई काटेर रोपेको केही समय चिस्यान हुनु जरुरी छ भने फूल फुल्नु अगाबै सिंचाइ गर्नुपर्छ । वर्षापछि यसको वृद्धि–विकास केही रोकिन्छ अनि फूल फुल्ने क्रम सुरु हुन्छ । यतिबेला बोटको वृद्धि विकास हुँदैन ।प्रयोग : यसको खेती विशेष रूपमा सौन्दर्यका लागि गरिन्छ भने कतै बारबन्देजका रूपमा वा फूल प्रयोग गर्ने हिसाबले समेत गरिन्छ । धेरै ठाउँ लिने हुँदा नेपालमा भने यसको व्यावसायिक खेती गरिएको पाइँदैन । यसलाई जमिन ढाक्ने कभर क्रपका रूपमा समेत प्रयोग गरिन्छ्र । त्यस्तै रक गार्डेनमा समेत यसको प्रयोग हुन्छ्र । 

नारी संवाददाता , माघ १५, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मुन क्याक्टस

काठमाडौंको जस्तो हावापानी हुने ठाउँको घरभित्रको तापक्रममा यो क्याक्टस सजिलै सप्रन सक्छ भने गर्मीमा अलि गार्‍हो हुनसक्छ । मुन क्याक्टसको राम्रो वृद्धि–विकासका लागि चिसो मौसम नै उपयुक्त मानिन्छ । यद्यपि यसलाई अति चिसोबाट पनि जोगाउनुपर्छ ।

राजेन्द्र देवकोटा, कृषि विज्ञपुस २३, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

गोदावरी पुष्प प्रदर्शनी

मेलामा ४४ वटा व्यावसायिक स्टल, चार वटा अफिसियल स्टल तथा अर्को एउटा गरेर जम्मा ४९ वटा स्टल थिए । प्रदर्शनीमा फूल, बीउविजन तथा प्लास्टिकका गमला आदि समेत बिक्रीका लागि राखिएका थिए । प्रदर्शनीका क्रममा संचालित गोदावरी फूल प्रतियोगितामा सम्झना नर्सरी प्रथम, अरुण नर्सरी दोस्रो तथा एसआर नर्सरी तेस्रो भए ।

नारी संवाददाता , मंसिर ४, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

गमलामा सुन्दर बगैंचा

थोरै जमिन भएका वा जमिन नै नभएका, सानो बजेट हुने अनि फुर्सद नहुने पुष्पप्रेमीहरूका लागि पनि उत्तिकै उपयोगी छ गमला । गमलामा फूल रोपेर पनि आफ्नो इच्छा पूरा गर्न सकिन्छ । चिसो मौसममा गेट, कोठा तथा बरन्डामा गमला नै ढाक्ने गरी ढकमक्क फुलेका फूल हुन् वा न्यानो मौसममा बोटका पातै ढाक्ने गरी फुलेका फूलहरू नै किन नहुन् ?

नारी संवाददाता , कार्तिक २९, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

सुरुहुदै सयपत्रिको सिजन

यो फूल धेरै प्रजातीको हुन्छ । नेपालमा सयपत्रीको खेती सत्रौं शताब्दीको उतरार्द्धतिरै भित्रिएको तथ्य नीलतन्त्र नामक दस्तावेजमा छ । राँगा खसीको सयपत्रीजस्तै पत्रे आकार देखेर यसलाई सयपत्री भन्ने गरिएको हुनुपर्छ । तर यसमा पत्रैपत्र हुँदैन मसिनो मसिनो थुप्रै फूलको थुङ्गो बुके बनाएजस्तो हुन्छ । त्यसैले यसलाई गाउँघरमा अझै पनि थुङ्गेफूल भनिन्छ ।

राजेन्द्र देवकोटा , आश्विन २६, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

फूलको मौसम

असोज–कात्तिकलाई फूलको मौसम भनिन्छ । यो समयमा सयपत्री, मखमली, पारिजात, गुलाब, गोदावरी आदि अनेकौं फूल फुल्छन् । खुसी मनाउँदा, मायामा हुँदा, शोक पर्दा तथा अन्य विविध अवसरमा फूल अत्यावश्यक हुन्छ । फूललाई स्वच्छता र प्रेमको प्रतीक पनि मानिन्छ । ढकमक्क फूल फुलेको देखेर जोकसैको मन रमाउँछ ।

उपासना घिमिरे, आश्विन ८, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

फूल बिरुवाका लागि उपयुक्त समय

वर्षा बोट–बिरुवा रोप्ने, सार्ने र फुल्ने मौसम हो । बिरुवा रोप्ने, सार्ने आदि काम विशेषत: वर्षामै गरिन्छ । वर्षा फूल तथा फलफूल रोप्ने समय पनि हो । सुन्तला, अनार, जुनार, अम्बा, भोगटे, स्याउ आदि फलफूल वर्षामै रोपिन्छ ।

नारी संवाददाता , श्रावण ३०, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

चितवनमा फूलैफूल

अहिले व्यावसायिक फूलखेती गर्नेहरूको संख्या बढ्दो छ । फूलको माग बढेसँगै यसको खेती गर्नेहरूको संख्या पनि बढेको हो । धेरैले तिहारको मौका छोप्दै सयपत्री फूल लगाउँछन् तर चितवनमा भने सधै सबै ठाउँमा प्रयोग हुने फूलको खेती गरिएको छ ।

विमल खतिवडा, असार २८, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

फूल थरीथरीका

घर वरिपरि फुल्ने विभिन्न प्रकारका फूलले जे कसैलाई हर्षित तुल्याउँछ । घरको वातावरण सुन्दर तथा रमणीय बनाउने फूलको वासना तथा यसको रंगीबिरंगी बनावटले बगैचामा फरक आयाम थप्छ । हिजोआज नेपाली घर–आँगनमा पनि विविध प्रकारका फूल रोप्ने तथा तिनलाई फरक–फरक तरिकाले उमार्ने–सजाउने चलन बढिरहेको छ ।

नारी संवाददाता , माघ २३, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

गुलाफ : प्रेमदेखि जीवनसम्म

कुनै पनि प्रेमीलाई आफ्नी प्रेमिका प्यारी लाग्छिन् । उनको मुहार जस्तोसुकै होस् प्राय: प्रेमीले साँच्चिकै सुन्दर, निर्दोष र मायालु भनेर आफ्नी प्रेमिकाको सौन्दर्यको प्रशंसा गर्छन् । ‘संसारमा तिमीजति राम्री अरू कोही छैन’–प्रेमीले प्रेमिकालाई फूलसँग तुलना गर्दै फुक्र्याउँछन् । ‘तिमी यति कोमल छ्यौ कि गुलाफसँग मात्र त्यसको तुलना गर्न सकिन्छ ।’

बालिका थपलिया, माघ २, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कम हेरचाहमा बढी सजावट

इन्टेरियरलाई सुन्दर बनाउन पानी कम लाग्ने क्याक्टसलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्छ । यसमा सुन्दर, वासनादार तथा रंगीन फूल पनि फुल्छ ।

नारी संवाददाता , पुस २०, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --